Objawy tego nowotworu przypominają zgagę. To sprawia, że diagnoza bywa stawiana zbyt późno

Podstępna natura zgagi i refluksu

Zgaga to jedna z najczęstszych dolegliwości, z jakimi borykają się pacjenci. Szacuje się, że epizody niestrawności miewa regularnie nawet 40 proc. populacji. Najczęściej przyczyną jest nieodpowiednia dieta, nadwaga lub pośpiech podczas jedzenia. Problem narasta w momencie, gdy pieczenie za mostkiem staje się codziennością, a domowe sposoby i leki bez recepty przestają przynosić oczekiwaną ulgę. 

Specjaliści alarmują, że uporczywe objawy, które trwają tygodniami, przestają być jedynie defektem komfortu życia, a stają się istotną wskazówką diagnostyczną.

Organizacja Action Against Heartburn zwraca szczególną uwagę na to, że rak przełyku rozwija się skrycie, idealnie maskując się pod postacią typowego refluksu. Jill Clark, przewodnicząca tej organizacji, mówi wprost: „Rak przełyku to zapomniany nowotwór”. Dane płynące z Wielkiej Brytanii są zatrważające – od 2013 roku liczba diagnoz stawianych dopiero w IV stadium choroby wzrosła o 46 proc. Oznacza to, że niemal co drugi pacjent dowiaduje się o nowotworze w momencie, gdy zdążył on już zaatakować inne narządy, co drastycznie ogranicza możliwości skutecznej pomocy medycznej.

Sygnały ostrzegawcze, których nie wolno ignorować

Rozpoznanie zagrożenia we właściwym czasie wymaga dużej czujności onkologicznej. Poza wspomnianym pieczeniem za mostkiem, istotnym objawem jest dysfagia, czyli trudności w przełykaniu. Pacjenci często opisują to jako uczucie, że kęs pokarmu „staje” w gardle lub klatce piersiowej. Profesor Sheraz Markar, chirurg z Oxford University Hospitals, zauważa: 

„Objawy raka przełyku mogą być niejednoznaczne, ale częstym sygnałem jest uporczywa zgaga”. 

Lekarz dodaje również, że alarmująca powinna być każda niewyjaśniona utrata masy ciała oraz nawracające nudności.

Lista symptomów, które powinny skłonić nas do wizyty u lekarza, jest jednak znacznie dłuższa. 

„Inne objawy mogą obejmować trudności z przełykaniem, nudności lub wymioty, niewyjaśnioną utratę masy ciała albo przewlekłą niestrawność. Jeśli doświadczasz któregoś z tych objawów, zalecamy wizytę u lekarza rodzinnego” – radzi profesor Markar. 

Do sygnałów alarmowych należą również:

• Narastające problemy z przełykaniem pokarmów stałych, a w późniejszym stadium także płynów.
• Uczucie bólu lub ucisku w klatce piersiowej pojawiające się podczas jedzenia.
• Chroniczna chrypka lub uporczywy kaszel, który nie ma związku z infekcją dróg oddechowych.
• Smoliste stolce, które mogą świadczyć o krwawieniu z górnego odcinka przewodu pokarmowego.

Czynniki zwiększające ryzyko zachorowania

Chociaż nie każda osoba cierpiąca na refluks zachoruje na nowotwór, istnieją konkretne uwarunkowania, które zwiększają to prawdopodobieństwo. Szczególną grupą ryzyka są osoby po 60. roku życia, u których wieloletnie drażnienie błony śluzowej przełyku kwasem żołądkowym mogło doprowadzić do powstania niebezpiecznych zmian. Wiedza o tym, co nam szkodzi, pozwala na wczesne wdrożenie odpowiednich kontroli lekarskich i zmianę stylu życia.

Do najważniejszych czynników podnoszących ryzyko zachorowania należą:

• Palenie tytoniu oraz nadużywanie alkoholu – to dwa główne czynniki chemicznie drażniące nabłonek przełyku.
• Otyłość – nadmierna masa ciała zwiększa ciśnienie w jamie brzusznej, co bezpośrednio nasila refluks.
• Przełyk Barretta – stan, w którym komórki przełyku zmieniają się pod wpływem kwasu, co wymaga stałego monitorowania gastroskopowego.
• Niewłaściwa dieta – jadłospis ubogi w świeże warzywa i owoce, a bogaty w produkty wysoko przetworzone.

Znaczenie wczesnej diagnostyki i profilaktyki

Statystyki przeżyć w przypadku raka przełyku są trudne – około 80 proc. chorych umiera w ciągu pięciu lat od postawienia diagnozy. Tak wysoka śmiertelność wynika przede wszystkim z późnego wykrywania choroby, gdy komórki nowotworowe zajęły już sąsiednie tkanki lub węzły chłonne. 

„Są dobre opcje leczenia, jeśli nowotwór zostanie wykryty wcześnie, ale staje się to znacznie trudniejsze, gdy się rozprzestrzeni” – podkreśla profesor Markar.

Podstawowym badaniem, które pozwala na dokładną ocenę stanu przełyku, jest gastroskopia.

Aby zadbać o swoje bezpieczeństwo, warto wdrożyć w życie kilka prostych zasad profilaktyki:

• Regularne badania kontrolne – jeśli cierpisz na przewlekły refluks, poproś lekarza o ocenę stanu śluzówki przełyku.
• Uważna obserwacja organizmu – reaguj natychmiast, gdy zgaga zmienia swój charakter lub zaczynasz tracić na wadze bez wyraźnej przyczyny.
• Moduł nawyków żywieniowych – unikaj jedzenia obfitych posiłków tuż przed snem i dbaj o utrzymanie prawidłowej wagi ciała.
• Eliminacja używek – całkowita rezygnacja z tytoniu i ograniczenie alkoholu to najprostsze sposoby na realne zmniejszenie ryzyka nowotworowego.

Źródła: https://www.mp.pl/paim/issue/article/16196/, https://www.mirror.co.uk/news/health/deadly-forgotten-cancer-symptoms-include-36656701, https://www.hippocraticpost.com/cancer/dramatic-rise-in-late-diagnosis-of-oesophageal-cancer/, https://www.cancer.org/cancer/types/esophagus-cancer/detection-diagnosis-staging/signs-and-symptoms.html, https://www.mskcc.org/cancer-care/types/esophageal/risk-factors