Polacy uwielbiają ten dodatek do chleba. Nawet nie wiedzą, że "dziurawi" jelita

Rola emulgatorów w żywności a bariera jelitowa

Głównym zadaniem emulgatorów w przemyśle spożywczym jest łączenie wody z tłuszczem. Dzięki nim produkty nie rozwarstwiają się w lodówce i zachowują gładką teksturę. Choć jest to korzystne z punktu widzenia produkcji, substancje te mogą oddziaływać na nasze jelita.

Wnętrze jelit pokrywa gęsta warstwa śluzu, która pełni funkcję fizycznej bariery, oddzielającej bakterie jelitowe od komórek nabłonka. Substancje takie jak karboksymetyloceluloza (E466) czy polisorbat 80 (E433) wykazują zdolność do rozrzedzania tej warstwy. Wskutek tego drobnoustroje mogą zbliżać się do ścian jelita, co u niektórych osób sprzyja wyzwalaniu reakcji immunologicznej i powstawaniu stanów zapalnych.

Karagen (E407) – popularny dodatek o dyskusyjnym wpływie

Jednym z najczęściej spotykanych dodatków w produktach kanapkowych jest karagen (E407). Pozyskuje się go z alg morskich i wykorzystuje jako zagęstnik w wędlinach, śmietanach czy serkach topionych. Choć jest pochodzenia naturalnego, jego wpływ na organizm pozostaje przedmiotem badań naukowych.

W testach laboratoryjnych na myszach zaobserwowano, że substancja ta może stymulować stany zapalne. Regularne spożywanie wysoko przetworzonej żywności bogatej w karagen może obciążać układ odpornościowy i negatywnie wpływać na ciągłość bariery jelitowej.

Zasada pięciu składników podczas zakupów Zanim włożysz do koszyka serek kanapkowy, margarynę lub wędlinę, zweryfikuj etykietę. Dobrą praktyką jest wybieranie produktów, których skład zamyka się w maksymalnie pięciu pozycjach. Jeśli lista jest długa i zawiera nazwy takie jak guma guar, karagen, guma ksantanowa czy ogólnie pojęte emulgatory, warto poszukać mniej przetworzonej alternatywy.

Po czym poznać, że jelita chorują?

Zaburzenie funkcjonowania bariery jelitowej (nazywane w literaturze medycznej zwiększoną przepuszczalnością jelit) rozwija się stopniowo. Przenikanie niepożądanych cząsteczek przez osłabiony nabłonek do krwiobiegu może dawać zauważalne objawy. Warto skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem, jeśli regularnie występują:

• przewlekłe wzdęcia i gazy, pojawiające się nawet po niewielkich, standardowych posiłkach,
• nowe nietolerancje pokarmowe (gdy wcześniej dobrze tolerowane produkty zaczynają wywoływać dyskomfort),
• zaburzenia rytmu wypróżnień (naprzemienne biegunki i zaparcia),
• uczucie przewlekłego zmęczenia i spadek koncentracji, mogące wynikać z ogólnoustrojowego stanu zapalnego,
• problemy skórne o niewyjaśnionym podłożu, takie jak nasilenie trądziku czy egzema.

Jak zregenerować jelita?

Podstawowym krokiem do poprawy kondycji jelit jest ograniczenie spożycia żywności wysoko przetworzonej (UPF). Zaleca się wybieranie produktów w ich naturalnej, mało zmienionej formie:

• zamiast gotowych past ze słoika, można przygotować domową pastę na bazie ciecierzycy i oliwy z oliwek,
• przetworzone smarowidła można zastąpić tradycyjnym masłem, które jest naturalnym źródłem kwasu masłowego – substancji wspierającej regenerację komórek nabłonka jelitowego (kolonocytów).

Odbudowa błony śluzowej to proces, jednak zmniejszenie ilości sztucznych dodatków w diecie często przynosi zauważalną ulgę trawienną już w ciągu kilku tygodni.

Bibliografia:

• Chassaing, B., Koren, O. (2015). Dietary emulsifiers impact the mouse gut microbiota promoting colitis and metabolic syndrome. „Nature”, 519(7541), 92-96.
• Martino, J. V., Van Limbergen, J. (2017). The Role of Carrageenan and Carboxymethylcellulose in the Development of Intestinal Inflammation. „Frontiers in Pediatrics”, 5, 96.
• Bancil, A. S., Sandall, A. M. (2021). Food Additive Emulsifiers and Their Impact on Gut Microbiome, Permeability, and Inflammation: Mechanistic Insights in Inflammatory Bowel Disease. „Journal of Crohn's and Colitis”, 15(6), 1068-1079.