Udar mózgu (wcześniej znany również jako apopleksja) to zespół objawów klinicznych, związanych z ostrym i nagłym zaburzeniem czynności pracy mózgu. Powstaje ono w wyniku zaburzenia krążenia mózgowego i utrzymuje się przez minimum 24 godziny. Udar mózgu to stan zagrażający życiu – współczynnik śmiertelności w Polsce wynosi prawie 22%, przy czym zaznaczyć trzeba, że udar mózgu może wywoływać rozliczne powikłania – jedynie 50% osób które przebyły udar mózgu odzyskuje pełną sprawność fizyczną i umysłową.
Do podstawowych objawów udaru mózgu należy nagły i silny ból głowy, najczęściej współistniejący z wymiotami, nudnościami, zawrotami głowy i zaburzeniami świadomości. Jeżeli ktoś w Twoim otoczeniu zgłasza podobne objawy, możesz zastosować metodę szybkiej diagnostyki wstępnej, analizując występowanie pozostałych czynników.
Osoba przeżywająca udar mózgu ma trudności z wypowiadaniem się, widzi niewyraźnie, jej usta są asymetryczne, a jedna ze stron ciała chorego drętwieje. Poproś, by osoba potencjalnie chora powtórzyła po Tobie jakieś zdanie, uśmiechnęła się lub podniosła do góry obie ręce. Jeżeli ma z tym jakiekolwiek trudności, natychmiast wezwij karetkę – to udar mózgu.
Podobnie jak w przypadku wielu innych przypadłości medycznych, udar mózgu to choroba, w przypadku której możemy wymienić różne czynniki ryzyka, sprzyjające jej występowaniu. Część z nic ma podłoże genetyczne, więc nie będziemy w stanie im zaradzić, jednak na znaczą część wpływ ma wyłącznie nasz styl życia.
W przypadku uwarunkowań genetycznych dowiedziono, że największy wpływ na powstawanie udaru mózgu ma wiek, płeć oraz etniczność pacjenta. Zdecydowanie najczęściej udar mózgu przytrafia się mężczyznom po 65 roku życia wśród społeczności rasy czarnej i żółtej. Nie do przeoczenia jest także obciążenie genetyczne pacjenta, związane z przebytymi w rodzinie udarami mózgu.
Ryzyko wystąpienia udaru mózgu możemy jednak minimalizować, bowiem wiele z czynników ryzyka to czynniki modyfikowalne. Należą do nich: palenie papierosów (jako najpoważniejszy z takich czynników), nadużywanie alkoholu, nieodpowiednia dieta, otyłość, oraz niska aktywność fizyczna. Wśród pozostałych czynników ryzyka wymieniana jest także cukrzyca, nadciśnienie tętnicze, choroby serca i zespół bezdechu sennego.
Leczenie udaru mózgu uzależnione jest przede wszystkim od jego rodzaju – może to być udar niedokrwienny lub krwotoczny. Pierwsza pomoc polega przede wszystkim na monitorowaniu ciśnienia tętniczego krwi i jego obniżaniu, kontroli glikemii i diurezy, obniżaniu temperatury ciała, podaniu leków przeciwobrzękowych i przeciwzapalnych oraz profilaktyce przeciwzakrzepowej.
Po przebytym udarze mózgu chory musi przejść długotrwałą rehabilitację, mającą na celu przywrócenie go do pełnej sprawności. Taką rehabilitację dzieli się na szpitalną, poszpitalną i domową.
Pokaż więcej
Zakrzepica żył głębokich często rozwija się bez wyraźnych sygnałów, a jej pierwszy objaw bywa mylony ze zwykłym naciągnięciem mięśnia. Naturalny odruch, taki jak masaż opuchniętej łydki, który przynosi ulgę przy zakwasach, w przypadku schorzeń naczyniowych jest poważnym błędem. Może doprowadzić do oderwania fragmentu zakrzepu i wywołania zatorowości płucnej – jednej z głównych przyczyn powikłań sercowo-naczyniowych. Wyjaśniamy, jakich działań należy bezwzględnie unikać, gdy pojawiają się niepokojące objawy zakrzepicy.
Nagły ból głowy, który osiąga maksymalne natężenie w ułamku sekundy, to objaw wymagający natychmiastowej konsultacji medycznej. W terminologii medycznej zjawisko to nosi nazwę piorunującego bólu głowy (z ang. thunderclap headache). Szacuje się, że u kilkunastu procent pacjentów zgłaszających się z tym problemem na oddział ratunkowy diagnozuje się stan wymagający pilnej interwencji, w tym krwotok lub niedokrwienie w obrębie mózgu. W takich sytuacjach kluczowy jest czas – szybka reakcja pozwala zminimalizować ryzyko trwałego uszkodzenia tkanki nerwowej.
Naukowcy z Uniwersytetu w Zurychu i Uniwersytetu Południowej Kalifornii wykazali, że przeszczepione komórki mózgowe wyhodowane z komórek macierzystych mogą odbudowywać uszkodzone połączenia mózgowe, regenerować naczynia krwionośne oraz poprawiać zdolności ruchowe u myszy po udarze. Badanie pokazuje, że komórki progenitorowe układu nerwowego dojrzewają do postaci funkcjonujących neuronów i uruchamiają procesy naprawcze w mózgu, dając nadzieję na opracowanie terapii pozwalających odwrócić skutki udaru u ludzi. Choć wyniki są obiecujące, konieczne są dalsze badania w celu zapewnienia bezpieczeństwa i skuteczności procedury.Przeszczepione ludzkie komórki macierzyste przetrwały w miejscu udaru i w ciągu pięciu tygodni przekształciły się w funkcjonujące neurony, integrując się z organizmemZastosowana terapia stymuluje odbudowę naczyń krwionośnych oraz wzmacnia uszkodzoną barierę krew-mózgWykorzystanie zautomatyzowanych testów wspomaganych sztuczną inteligencją dowiodło poprawy koordynacji i motoryki u leczonych zwierząt
Osoby preferujące spanie na brzuchu narażają się na systematyczne przeciążenia układu ruchu oraz groźne powikłania sercowo-naczyniowe, w tym bezdech senny. Z oficjalnych danych Narodowego Funduszu Zdrowia wynika, że nieprawidłowy oddech w nocy może zwiększyć ryzyko wystąpienia zawału i udaru aż 3-krotnie. W tej pozycji podczas snu cierpi także układ kostnyJaki jest związek między pozycją snu a ryzykiem kardiologicznym?W jaki sposób odciążyć ciało w nocy w obliczu 2,5-letnich kolejek na leczenie NFZ?
Miażdżyca to proces, w którym złogi cholesterolowe zwężają światło naczyń krwionośnych, prowadząc do niedokrwienia narządów. Zgodnie z przeglądami klinicznymi, nie istnieje jedna, sztywna lista objawów, jednak na podstawie wytycznych m m.in. European Society of Cardiology oraz Mayo Clinic wyróżnia się 6 głównych sygnałów ostrzegawczych.Jakie są najczęstsze objawy zatkanych tętnic?Jakie narządy najszybciej odczuwają skutki niedokrwienia?Jakie kroki diagnostyczne należy podjąć w przypadku podejrzenia choroby?
Nagle, zupełnie bez bólu, przed jednym okiem zapada czarna kurtyna lub pojawia się mgła – jakby ktoś na chwilę zasłonił widok. Większość z nas w takiej chwili przeciera oko, zwala winę na skok ciśnienia lub niewyspanie i wraca do swoich zajęć, gdy wzrok wraca po kilku minutach. To najgorszy błąd, jaki można popełnić, ponieważ właśnie otrzymało się od organizmu ostrzeżenie, po którym gwałtownie rośnie ryzyko udaru.Chwilowa „ślepota” to w rzeczywistości problem z sercem, nie z okiemJak odróżnić „zwykłe mroczki” od śmiertelnie niebezpiecznego zatoru?Lista badań, które musisz wykonać natychmiast, by uniknąć trwałego kalectwa
Prawidłowe ciśnienie krwi to jeden z najważniejszych filarów naszego zdrowia, a jego nagłe skoki mogą być zwiastunem stanów zagrażających życiu. W obliczu zmieniających się wytycznych kardiologicznych oraz rosnącej liczby pacjentów zmagających się z tym „cichym zabójcą”, kluczowe staje się zrozumienie, kiedy domowe pomiary wymagają jedynie konsultacji, a kiedy stają się powodem do natychmiastowego wezwania pomocy.
Jak pokazują badania, osoby z tym schorzeniem mają istotnie wyższe ryzyko udaru mózgu – nawet wtedy, gdy nie chorują na nadciśnienie ani cukrzycę. Niestety, często nawet nie wiedzą, że są chore. O co dokładnie chodzi?
Udar mózgu zabija lub kaleczy w ciągu minut, ale część pacjentów wychodzi z niego bez trwałych skutków. Co ich ratuje? Przede wszystkim dwa kluczowe elementy: szybkie rozpoznanie objawów i błyskawiczna reakcja. Zapamiętaj je – i przekaż bliskim.Udar mózgu to jedna z głównych przyczyn zgonów i niepełnosprawności w Polsce – co roku dotyka ok. 90 tys. osóbSzybka reakcja na objawy udaru decyduje o przeżyciu i szansie na pełny powrót do zdrowiaPoznaj prostą zasadę FAST i dowiedz się, jak rozpoznać udar oraz co robić, gdy liczy się każda minuta
Przy śniadaniu ktoś nagle przestaje wyraźnie mówić, kącik ust opada, ręka „nie słucha”. To może być udar mózgu. W takiej chwili liczy się każda minuta, bo czas dosłownie ratuje komórki nerwowe. Dobra wiadomość? Dziś system potrafi zadziałać szybko: tromboliza i trombektomia mogą ograniczyć niepełnosprawność – jeśli od razu zadzwonisz na 112. Chcesz wiedzieć, jak rozpoznać objawy i co dzieje się dalej?
Jeszcze niedawno udar kojarzył się głównie z wiekiem emerytalnym. Dziś neurologiczne „zawały” coraz częściej wywracają życie ludzi po trzydziestce – a każda minuta zwłoki w reakcji kosztuje bezcenne neurony. Sprawdź, co kryje się za tą zmianą i jak rozpoznać pierwsze sygnały.Co czwarty hospitalizowany z powodu udaru nie ma 65 lat W Polsce rocznie dochodzi do ok. 90 tys. udarów, a lekarze widzą „odmłodzenie” statystyk Styl życia – od diety po stres – decyduje, czy młody mózg znajdzie się w grupie ryzyka
Udar mózgu kojarzy się najczęściej z nagłym paraliżem, opadającą twarzą i utratą mowy – to udar jawny, wymagający natychmiastowej interwencji. Istnieją jednak sytuacje, w których niedokrwienie mózgu następuje w sposób niemal niezauważalny. Mowa o cichym udarze (utajonym) i miniudarze, których objawy są tak subtelne lub krótkotrwałe, że często są po prostu „przechodzone”. Nieleczone niosą za sobą poważne ryzyko.Miniudar (TIA) to stan, w którym objawy udaru pojawiają się nagle, ale ustępują w ciągu 24 godzin (często już po kilku minutach), nie pozostawiając trwałych uszkodzeń.Cichy udar (zawał bezobjawowy) nie daje jawnych objawów neurologicznych; uszkodzenia wykrywa się przypadkowo w badaniach obrazowych (MRI, TK).Każdy epizod TIA lub podejrzenie cichego udaru musi być pilnie skonsultowane, ponieważ znacząco zwiększa ryzyko pełnoobjawowego udaru w przyszłości.
Wiele osób tego nie wie, ale dzieci też mogą mieć udar. Niestety, ponieważ jest rzadki – występuje u 0,56–2,4 na 100 tysięcy dzieci – bywa rozpoznawany zbyt późno. Wyjaśniamy, jakie są jego objawy i co robić, gdy zauważymy je u naszej pociechy.Udar mózgu kojarzy się głównie z osobami starszymi, ale może wystąpić również u dzieci – nawet niemowlątObjawy udaru u dziecka to m.in. nagłe zaburzenia mowy, asymetria twarzy (np. opadanie kącika ust) oraz niedowład jednej strony ciałaInne symptomy to silny, nagły ból głowy i zaburzenia widzenia. Udar dziecięcy wymaga natychmiastowej reakcji – w razie niepokojących objawów dzwoń na 112U dzieci występują zarówno udary niedokrwienne, jak i krwotoczne, przy czym te pierwsze stanowią około połowy wszystkich przypadków. Przyczyną udaru u najmłodszych mogą być m.in. wady serca, choroby zapalne, zakażenia, zaburzenia krzepnięcia czy choroby genetyczne – w wielu przypadkach nie udaje się jednak ustalić jednoznacznego źródła.
W 2024 roku na udar mózgu zmarło około 30 tys. Polaków – to jedna z najczęstszych przyczyn zgonów. Dopadający znienacka, odbierający życie w kilka minut, przeraża. Jego objawy są nietypowe, można powiedzieć, że dziwaczne. Po czym poznać, że ktoś ma udar? Ta wiedza może przydać się również Tobie.
Choroby sercowo naczyniowe to główne przyczyny zgonów w Polsce i w Europie. Jednak w wielu przypadkach można zapobiec ich rozwojowi, wdrażając odpowiednią profilaktykę. Tu sporo zależy od nas samych, np. od tego, jaki tryb życia prowadzimy, czy zdrowo się odżywiamy, czy jesteśmy aktywni fizycznie.A jeśli chciałbyś wiedzieć, jakie jest ryzyko wystąpienia u Ciebie np. zawału, możesz to sprawdzić. Służą do tego specjalne darmowe narzędzia.
Udar mózgu to jedna z najczęstszych i najgroźniejszych przyczyn zgonów oraz trwałej niepełnosprawności na całym świecie. Mimo ogromnego postępu w medycynie świadomość społeczna wciąż pozostaje niewielka i należy to zmienić. Lekarz neurolog alarmuje, że mamy wysyp udarów. Wskazuje też, że odkryto nową przyczynę choroby.
To schorzenie odpowiada nawet za 30 procent udarów niedokrwiennych mózgu, dlatego absolutnie nie bagatelizować jego objawów. Są to, np. zaburzenia koncentracji, zaburzenia poznawcze, a nawet depresja.Choroba małych naczyń mózgowych rozwija się jednak w wyniku innych chorób, takich jak nadciśnienie tętnicze, czy cukrzyca, które uszkadzają małe tętnice mózgowe. Jak widać, w zapobieganiu chorobie małych naczyń mózgowych, a co za tym idzie, również udarowi, ogromne znaczenie ma to, by zadbać o ogólne nasze zdrowie, w tym prawidłowy poziom glukozy we krwi oraz ciśnienie.
Są już najświeższe wytyczne American Stroke Association. Wskazują one, że profilaktyka pierwszego udaru mózgu jest możliwa poprzez odpowiednie badania przesiewowe oraz zmiany w stylu życia. Zalecenia skupiają się m.in. na zwiększonej aktywności fizycznej, zdrowym odżywianiu i kontroli czynników ryzyka, takich jak m.in. ciśnienie krwi oraz poziom cholesterolu.
Przemijający atak niedokrwienny (TIA), znany również jako mini-udar mózgu, to krótkotrwałe zaburzenie przepływu krwi w mózgu, które może być ostatnim sygnałem ostrzegawczym przed pełnym udarem. Chociaż objawy TIA trwają krótko, nie wolno ich lekceważyć. W tym artykule omawiamy, czym jest mini-udar, jakie są jego objawy, przyczyny oraz metody diagnostyki i leczenia.
Objawy nadchodzącego udaru mogą pojawić się nawet kilka dni wcześniej. Zazwyczaj mają charakter incydentalny i szybko przemijają, ale lepiej ich nie ignorować. Zwłaszcza zawrotów głowy. Oto jedne z pierwszych objawów niekiedy poprzedzających udar.
Stanowi aż 20 proc. wszystkich udarów, ale niewiele osób o nim wie. Jest jedną z najczęstszych przyczyn niepełnosprawności u osób dorosłych. Polega na tym, że kładziesz się zdrowy, a budzisz kompletnie niezdolny do życia. Na czym polega poranny udar mózgu? Jak go rozpoznać, by zdążyć z pomocą?
Udar mózgu jest jedną z najczęstszych przyczyn zgonów i trwałego inwalidztwa wśród osób dorosłych w Polsce i na świecie. Ryzyko udaru wzrasta wraz z wiekiem, jednak występuje też u coraz młodszych pacjentów. Dobra informacja jest taka, że czekają nas zmiany w leczeniu udaru. Do konsultacji publicznych skierowany został projekt nowelizacji rozporządzenia ministra zdrowia odnośnie świadczeń gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego. Ma on dotyczyć ostrej fazy udaru niedokrwiennego. Zmiany mają wejść w życie 1 lipca tego roku. Co to oznacza dla pacjentów?
Mówi się, że koty wyczuwają choroby człowieka i próbują mu na różne sposoby pomóc. Na własnej skórze możemy przekonać się, że gdy mamy słabszy nastrój, koty łaszą się i działają na nas uspokajająco. Czy jednak naprawdę potrafią wyczuć chorobę?W momencie, gdy z kocim opiekunem dzieje się coś niepokojącego, kotowate na różne sposoby usiłują zakomunikować, że widzą, co się dzieje. Ile w tym prawdy?
Udar mózgu uznawany jest za jeden z największych problemów zdrowotnych na świecie. Choć dotyka najczęściej osoby starsze, tak naprawdę może wystąpić całkiem niespodziewanie u każdego z nas, nawet jeśli nie skarżymy się na dolegliwości zdrowotne. Przedstawiamy 11 faktów o udarze mózgu, które zaskoczą nie jednego czytelnika!
Jest główną przyczyną inwalidztwa u osób powyżej 45. roku życia i jedną z najczęstszych przyczyn zgonu dorosłych. Udar mózgu. Michał Figurski w autobiografii “najsłodszy” pisze nie tylko o swojej cukrzycy. Wspomina też udar, który przeszedł. Jak rozpoznać pierwsze objawy udaru? W udarze liczy się czas - jak najszybsza pomoc medyczna, bo z każdą minutą i godziną, zmiany w mózgu stają się nieodwracalne. Co musisz wiedzieć o udarze? Zapytaliśmy dr n. med. Ewę Uścińską, kardiologa.
Rewolucja w świecie medycyny? Tak! Niedawno odkryta została nieznana dotąd przyczyna udaru mózgu. Jest to zasługa prof. dr hab. n. med. Mateusza Hołdy, najmłodszego w historii Polski profesora i jego zespołu badawczego o nazwie HEART. Dzięki jego badaniom wielu ludzi może zostać uratowanych. Co warto wiedzieć o tej przyczynie udaru?
Udar mózgu to niebezpieczna choroba, stanowiąca trzecią najczęstszą przyczynę zgonów. Szybkie rozpoznanie choroby może uratować komuś życie. Jednak w przeciwnym wypadku skutkiem udaru bywa śmierć. Dla osoby, która dostała udaru cenna jest każda chwila. Pamiętajmy o tym! Dziś wyjaśniamy, jak są rokowania po rozległym udarze mózgu. Niestety, to nie są dobre wieści. Artykuł powstał na podstawie rozmowy z kardiologiem dr n. med Ewą Uścińską.
Udar mózgu jest jedną z najczęstszych przyczyn przedwczesnej śmierci. Z powodu choroby uszkodzone zostają obszary mózgu odpowiedzialne m.in. za mowę. Niewyraźna lub zniekształcona mowa to jeden z najczęstszych wczesnych objawów udaru. Szybkie rozpoznanie tego rodzaju dolegliwości umożliwia szybszą interwencję medyczną. Jak więc mówi osoba, które dostała udaru? Artykuł powstał na podstawie rozmowy z ekspertem, kardiologiem dr n. med. Ewą Uścińską.