Włośnica - sposoby zakażenia, diagnostyka i leczenie

Włośnica – co to jest?

Włośnica to choroba pasożytnicza spowodowana przedostaniem się do organizmu larw nicienia z rodzaju Trichinella przez spożycie nieodpowiednio przygotowanego mięsa, zwykle wieprzowiny lub dziczyzny. Częstotliwość zachorowań na włośnicę z roku na rok się z mniejsza, co wynika prawdopodobnie ze zwiększonej kontroli weterynaryjnej hodowli i ubojni. Choroba ma zwykle ostry przebieg i uaktywnia się, kiedy larwy osiągną dojrzałość jelicie cienkim, a następnie przedostają się do mięśni, gdzie dochodzi do ich zwapnienia.

Włośnica – przyczyny

Ryzyko zakażenia się włosieniem krętym wzrasta w krajach trzeciego świata, gdzie badania wieprzowiny i dziczyzny nie są uregulowane prawnie. W Polsce każdego roku notuje się kilkaset przypadków w nielicznych ogniskach epidemii. Larwy nie rozprzestrzeniają się między ludźmi, wyłączną drogą transmisji pasożytów jest spożycie mięsa. To właśnie nieodpowiednia obróbka wieprzowiny jest główną przyczyną włośnicy, chociaż pasożyt trafia się także w mięsie koni, królików i kóz. Larwy znajdujące się w mięsie uwalniają się do organizmu pod wpływem działania soku żołądkowego i umiejscawiają się w błonie śluzowej jelita cienkiego, a stamtąd rozsiewają się po całym ciele. Z czasem przekształcają się w wągry ze zwapniałą otoczką.

Włośnica – cykl rozwoju

Rozwój włośnia krętego w organizmie ludzkim przebiega w dwóch etapach. Inwazyjną formę stanowią postacie larwalne, które przedostają się do żołądka wraz z niedogotowanym mięsem. Po upływie 3 dni osiągają stan dorosły. Żeńskie i męskie pasożyty osiągają długość kilku mm i są gotowe do dalszego rozmnażania. Tworzą się nowe larwy uczepione do przewodu pokarmowego, które rozsiewają się chłonką i drogą krwionośną. Choroba stanowi szczególne zagrożenie dla życia, gdyż postacie larwalne mają zdolność osiedlania się praktycznie w każdym z narządów.

Włośnica – objawy

Pierwsze objawy włośnicy mogą być widoczne już po pierwszym tygodniu od przedostania się larw do żołądka. To tzw. faza jelitowa, w której pasożyty rozmnażają się w świetle przewodu pokarmowego. Powoduje to częste wymioty, biegunkę, zaburzenia rytmu wypróżniania i nudności. Objawy nasilają się w zależności od ilości larw pasożyta (jeśli jest ich niewiele, faza jelitowa upływa bezobjawowo). Wraz z rozpoczęciem migracji dojrzałych osobników do innych narządów rozpoczyna się faza inwazyjna. Pojawia się gorączka, zmiany skórne i obrzęki. Pozostałe symptomy są uwarunkowane miejscem, w którym osiadły pasożyty. Może pojawić się zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie płuc oraz zaburzenia świadomości i niedowłady kończyn. W ostatnim etapie – fazie mięśniowej dochodzi do otorbienia larw osiadłych w mięśniach, które powoduje silny ból, przypominający chorobę reumatyczną. Odczyn zapalny stopniowo zmniejsza się a objawy ustępują po kilku tygodniach.