Zagadka szumu w głowie rozwiązana. Oto 4 najczęstsze powody
Nagłe uczucie oszołomienia, lekkość w głowie czy wrażenie, że zaraz stracimy przytomność, to sygnały, których nigdy nie wolno ignorować. Co prawda często wynikają z prostych błędów dietetycznych, ale mogą również zwiastować poważniejsze kłopoty zdrowotne, jak np. zaburzenia układu krążenia. Warto wiedzieć, że u osób starszych te objawy występują częściej ze względu na naturalne procesy starzenia się naczyń krwionośnych oraz kumulację przyjmowanych leków.
- Spadek objętości krwi w wyniku odwodnienia to jedna z głównych przyczyn nagłego braku stabilności
- Niektóre grupy leków, zwłaszcza moczopędne i nasercowe, znacząco wpływają na występowanie zawrotów głowy
- Hipotonia ortostatyczna pojawia się przy zbyt szybkim wstawaniu i wynika z opóźnionej reakcji naczyń krwionośnych
- Glukoza stanowi jedyne paliwo dla mózgu, a jej niedobór prowadzi do dezorientacji i osłabienia
Odwodnienie – podstępny złodziej równowagi
Jedną z najczęstszych przyczyn „mętliku” w głowie jest to, że pijemy za mało. Gdy organizm traci wodę, objętość krwi krążącej w naczyniach maleje. W efekcie ciśnienie tętnicze spada, a do mózgu dociera mniej tlenu. To właśnie ten deficyt sprawia, że czujemy się słabo i niepewnie na nogach. Problem nasila się podczas upałów, intensywnego wysiłku lub w czasie infekcji przebiegającej z gorączką. Często wystarczy wypicie szklanki wody, aby poczuć wyraźną ulgę, jednak przy silnym odwodnieniu sama woda to za mało.
Wiele osób nie zdaje sobie sprawy, że uczucie pragnienia pojawia się dopiero wtedy, gdy organizm jest już lekko odwodniony. Wraz z wodą tracimy cenne pierwiastki, czyli elektrolity. Potas oraz magnez odpowiadają za prawidłowe przewodzenie impulsów nerwowych i pracę mięśni, w tym mięśnia sercowego. Jeśli ich poziom spadnie, oszołomienie może przerodzić się w mroczki przed oczami. Badania naukowe potwierdzają, że nawet niewielki ubytek płynów wpływa negatywnie na funkcje poznawcze i koordynację ruchową, co zwiększa ryzyko upadków, szczególnie u seniorów.
Przeczytaj też: Ten domowy izotonik to hit. Nawadnia, ochładza i świetnie smakuje
Leki i ich wpływ na stabilność organizmu
Wiele preparatów dostępnych w aptekach posiada działania niepożądane, które manifestują się właśnie poprzez szum w głowie. Dotyczy to szczególnie leków na nadciśnienie oraz środków moczopędnych stosowanych w chorobach nerek czy serca. Jeśli dawka jest zbyt wysoka lub organizm reaguje nadwrażliwie, ciśnienie może spaść poniżej bezpiecznej granicy. Pacjent odczuwa wtedy charakterystyczną „pustkę” w głowie, która pojawia się zazwyczaj kilkadziesiąt minut po zażyciu tabletki.
W literaturze medycznej podkreśla się, że polipragmazja, czyli przyjmowanie wielu leków jednocześnie, potęguje ryzyko wystąpienia zawrotów głowy. Interakcje między różnymi środkami mogą zaburzać naturalne mechanizmy regulacji ciśnienia. Nie wolno samodzielnie odstawiać przepisanych kuracji ani zmieniać schematu dawkowania bez wiedzy specjalisty. Najlepszym wyjściem jest prowadzenie dzienniczka, w którym zapisujemy godziny przyjmowania leków oraz czas wystąpienia ewentualnego oszołomienia. Takie dane są niezwykle pomocne dla lekarza podczas dobierania nowej terapii.
Hipotonia ortostatyczna, czyli grawitacja kontra krążenie
Zjawisko to polega na gwałtownym spadku ciśnienia w momencie, gdy szybko wstajemy z łóżka lub fotela. Z wiekiem układ autonomiczny reaguje nieco wolniej na zmianę ułożenia ciała. Krew pod wpływem grawitacji spływa do dolnych partii, a serce nie nadąża z jej szybkim przepompowaniem do góry. Mózg przez krótką chwilę pozostaje niedotleniony, co skutkuje wrażeniem niestabilności lub ciemnością przed oczami. Statystyki wskazują, że problem ten dotyczy znacznej części populacji po 65. roku życia.
Współczesna medycyna wskazuje na proste techniki behawioralne, które pomagają łagodzić te objawy. Po przebudzeniu należy najpierw usiąść na brzegu łóżka, poruszać stopami i odczekać około minuty. Dopiero po takim przygotowaniu można bezpiecznie stanąć na nogi. Ważne jest również unikanie długotrwałego stania w bezruchu oraz dbanie o odpowiednią ilość soli w diecie, o ile lekarz nie zalecił inaczej. Takie drobne zmiany w codziennej rutynie pozwalają uniknąć groźnych upadków i urazów, które często wynikają z nagłej utraty równowagi.
Poziom cukru a wydolność układu nerwowego
Glukoza stanowi jedyne paliwo, z którego mózg potrafi efektywnie korzystać w sposób ciągły. Gdy jej poziom we krwi spada – co nazywamy hipoglikemią – organizm natychmiast wysyła sygnały alarmowe. Pojawia się wtedy oszołomienie, drżenie rąk, nadmierna potliwość oraz uczucie silnego głodu. Zjawisko to występuje nie tylko u diabetyków przyjmujących insulinę, ale również u osób stosujących bardzo restrykcyjne diety lub wykonujących ciężką pracę fizyczną bez odpowiedniego posiłku.
Szybką pomoc przynosi w takim przypadku zjedzenie glukozy w tabletkach lub wypicie szklanki soku owocowego. To rozwiązanie dostarcza energii niemal natychmiast, stabilizując pracę układu nerwowego. Warto jednak szukać przyczyn takich wahań. Częste spadki cukru mogą świadczyć o zaburzeniach metabolicznych lub nieprawidłowej pracy trzustki. Regularne spożywanie posiłków o niskim indeksie glikemicznym pomaga utrzymać stały dopływ energii do mózgu, co eliminuje napady słabości i pozwala zachować jasność umysłu przez cały dzień.
Źródła:
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/14727828/
- https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/24444578/
- https://www.mp.pl/pacjent/objawy/152911,zawroty-glowy-i-zaburzenia-rownowagi
- https://www.mp.pl/pacjent/nadcisnienie/informacje/cisnienie_nadcisnienie/352212,hipotensja-ortostatyczna
