Choroba Meniere’a – jak nad nią zapanować bez utraty słuchu i równowagi?
Nagłe, wirujące zawroty głowy, szum w jednym uchu i uczucie „pełności” w przewodzie słuchowym potrafią wyłączyć z życia na wiele godzin. Choroba Meniere’a – choć rzadka – zamienia codzienność pacjentów w nieprzewidywalne pole minowe. Sprawdź, skąd się bierze, jak ją rozpoznać i co działa najskuteczniej w terapii oraz profilaktyce.
- Choroba Meniere’a to przewlekłe schorzenie ucha wewnętrznego powodujące zawroty głowy, szumy uszne i utratę słuchu
- Objawy mogą pojawiać się nagle i znacznie utrudniać codzienne funkcjonowanie
- Sprawdź, jakie są przyczyny, objawy i metody leczenia choroby Meniere’a oraz jak zmniejszyć ryzyko nawrotów
Co to za choroba?
Choroba Meniere’a to przewlekłe schorzenie ucha wewnętrznego, w którym dochodzi do gromadzenia się nadmiaru płynu endolimfatycznego (tzw. wodniaka endolimfatycznego). Prowadzi to do zaburzeń równowagi i słuchu. Napady trwają od 20 minut do 12 godzin i mogą nawracać falami, rozdzielonymi tygodniami względnego spokoju.
Szacuje się, że choroba dotyka około 190 osób na 100 000 mieszkańców. Najczęściej pojawia się między 40. a 60. rokiem życia. Mimo to wiele przypadków pozostaje niezdiagnozowanych przez długi czas.
Według wytycznych Amerykańskiej Akademii Otolaryngologii – Chirurgii Głowy i Szyi (AAO-HNS), do rozpoznania „pewnej” postaci choroby Meniere’a wymagane są: co najmniej dwa epizody obrotowych zawrotów głowy trwające ≥20 minut, udokumentowana fluktuacyjna utrata słuchu oraz szum uszny lub uczucie pełności w chorym uchu.
Przyczyny choroby Meniere’a
Dokładna przyczyna choroby Meniere’a nie jest znana. Wiadomo jednak, że kluczową rolę odgrywa zaburzenie gospodarki płynami w uchu wewnętrznym. Może to być związane z:
- predyspozycjami genetycznymi,
- infekcjami wirusowymi,
- zaburzeniami autoimmunologicznymi,
- urazami głowy lub wcześniejszymi chorobami ucha.
Objawy. Nie tylko szumy uszne
Najczęstsze objawy choroby Meniere’a to:
- nagłe, wirujące zawroty głowy,
- jednostronny szum uszny,
- uczucie „pełności” w uchu,
- fluktuacyjna utrata słuchu,
- nudności, zaburzenia równowagi, czasem wymioty.
W 70–80% przypadków choroba dotyczy jednego ucha, ale u około 25% pacjentów z czasem rozwija się obustronnie.
Leczenie i profilaktyka
Leczenie farmakologiczne
Pierwszym wyborem terapeutycznym, zgodnie z wytycznymi AAO-HNS z 2020 roku, są:
- betahistyna (48–144 mg/dobę) – zmniejsza częstość i nasilenie zawrotów (dowody umiarkowane),
- dieta niskosodowa (≤1,5 g sodu/dobę) – ogranicza liczbę napadów nawet o 45%,
- iniekcje steroidów do ucha środkowego (np. deksametazon) – skuteczne u ok. 60% pacjentów opornych na leczenie doustne.
Leczenie operacyjne
W przypadkach opornych na farmakoterapię stosuje się m.in.:
- wlewy gentamycyny (obarczone ryzykiem pogorszenia słuchu),
- dekompresję worka endolimfatycznego,
- labiryntektomię lub przecięcie nerwu przedsionkowego – rzadziej, w skrajnych przypadkach.
Profilaktyka
- Unikaj nadmiaru soli, kofeiny, alkoholu i stresu.
- Prowadź dziennik objawów i diety – ułatwia identyfikację wyzwalaczy.
- Utrzymuj stałe nawodnienie (1,5–2 l wody dziennie).
- Rozważ rehabilitację przedsionkową – ćwiczenia ruchowe skracają czas powrotu do formy po napadzie.
- Chroń słuch – stosuj ochronniki na koncertach lub w hałaśliwym środowisku.
