Odkryli związek przeciwnowotworowy. Ważny krok w kierunku produkcji nowych leków
Naukowcy po raz pierwszy dokładnie opisali, w jaki sposób rośliny wytwarzają mitrafillinę – rzadki związek o działaniu przeciwnowotworowym i przeciwzapalnym. Odkrycie to nie tylko porządkuje wiedzę o jednym z najbardziej intrygujących związków pochodzenia naturalnego, ale też realnie przybliża możliwość jego wykorzystania w nowoczesnej farmakologii.
• Mitrafillina i jej wyjątkowe właściwości biologiczne
• Rozszyfrowanie roślinnego procesu syntezy
• Nowe możliwości dla badań nad lekami
Mitrafillina i jej wyjątkowe właściwości biologiczne
Mitrafillina od lat znajduje się w kręgu zainteresowania badaczy zajmujących się związkami naturalnymi. Jej struktura chemiczna jest nietypowa – skręcona i złożona – co przekłada się na obserwowaną w badaniach laboratoryjnych aktywność przeciwnowotworową oraz przeciwzapalną. To właśnie ta unikalna budowa sprawia, że związek ten wyróżnia się na tle wielu innych substancji pochodzenia roślinnego.
Przez długi czas potencjał mitrafilliny pozostawał jednak w dużej mierze teoretyczny. Główną barierą był brak wiedzy o tym, jak dokładnie powstaje ona w roślinach. Bez poznania mechanizmu jej syntezy trudno było myśleć o stabilnej, kontrolowanej produkcji na potrzeby dalszych badań biomedycznych.
Przeczytaj też: "Dłoń Chrystusa" skrywa truciznę. Ta roślina pojawia się w ogrodach
Rozszyfrowanie roślinnego procesu syntezy
Przełom przyniosły badania zespołu z University of British Columbia. W 2023 roku naukowcy po raz pierwszy zidentyfikowali enzym roślinny, który umożliwia powstanie nietypowej formy cząsteczki mitrafilliny. W kolejnych latach udało się ustalić rolę jeszcze dwóch enzymów uczestniczących w tym procesie.
Jak wykazali badacze, jeden z enzymów odpowiada za prawidłowe ułożenie cząsteczki, a drugi za nadanie jej ostatecznego kształtu – niezbędnego do uzyskania aktywności biologicznej. Dopiero poznanie działania całego zestawu enzymów pozwoliło odtworzyć pełny, naturalny proces biosyntezy.
„To jak odnalezienie brakujących elementów procesu produkcji. Pozwala zrozumieć, jak natura tworzy tak złożone cząsteczki, i daje narzędzia do odtworzenia tego procesu w kontrolowanych warunkach” – powiedział jeden z autorów badania, dr Thu-Thuy Dang.
Nowe możliwości dla badań nad lekami
Zdaniem autorów odkrycia poznanie mechanizmu biosyntezy mitrafilliny umożliwia jej laboratoryjne wytwarzanie w sposób wydajny i przewidywalny. To istotna zmiana w porównaniu z dotychczasowymi metodami pozyskiwania związków roślinnych, które często są kosztowne, trudne do skalowania i obarczone dużą zmiennością.
Co więcej, możliwość odtworzenia procesu enzymatycznego otwiera drogę do projektowania zmodyfikowanych wersji mitrafilliny – potencjalnie lepiej przyswajalnych lub o korzystniejszym profilu działania. Badacze podkreślają, że ich praca nie oznacza jeszcze gotowego leku, ale stanowi ważny etap na drodze od obserwacji biologicznej do realnych zastosowań klinicznych. To właśnie takie odkrycia często stają się fundamentem przyszłych terapii.
Źródła: https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/22846434/, https://www.news-medical.net/news/20251008/Researchers-discover-how-plants-produce-cancer-fighting-mitraphylline.aspx
