Limfoproliferacyjny zespół sprzężony z chromosomem X
Czym jest limfoproliferacyjny zespół sprzężony z chromosomem X?
Limfoproliferacyjny zespół sprzężony z chromosomem X to dziedziczna choroba tkanki chłonnej związaną z niedoborem odporności. W większości przypadków charakteryzuje się nieodpowiednią odpowiedzią immunologiczną na zakażenia wirusem Epsteina-Barra (EBV).
Przyczyny i objawy powstawania limfoproliferacyjnego zespołu sprzężonego z chromosomem X
Przyczyną powstawania zespołu limfoproliferacyjnego sprzężonego z chromosomem X są zmiany w genie kodującym białko SAP regulującym aktywację limfocytów T. Pacjenci z niedoborem SAP cierpią na zbyt niską liczbę limfocytów NKT, które biorą udział w odpowiedzi immunologicznej na EBV.
Zakażenie EBV przy limfoproliferacyjnym zespole sprzężonym z chromosomem X może prowadzić do mononukleozy zakaźnej o błyskawicznym przebiegu, zespołu aktywacji makrofagów, limfohisiocytozy hemafagocytarnej, postępującej hipogammaglobulinemii lub chłoniaków. Limfohistiocytoza hemafagocytarna może prowadzić do śmiertelnych powikłań spowodowanych aktywacją i nadmierną proliferacją komórek T i makrofagów, co objawia się gorączką, hepatosplenomegalą i powiększeniem węzłów chłonnych. Następnie mogą pojawić się zaburzenia krzepnięcia i dysfunkcja ośrodkowego układu nerwowego, a także niezwykle groźna niewydolność wielonarządowa. Rzadko obserwuje się niedokrwistość aplastyczną i limfocytarne zapalenie naczyń. W niektórych przypadkach taki sam obraz kliniczny stwierdza się przy braku zakażenia wirusem Epsteina-Barra. Dochodzi wówczas do zapalenia mózgu oraz opon mózgowo-rdzeniowych, a także do uszkodzenia wątroby.
Rozpoznanie i leczenie choroby
Ostateczne rozpoznanie choroby dokonywane jest na podstawie wyniku badania genetycznego. Wykonanie biopsji wątroby w okolicy okołowrotnej w obrazie histopatologicznym pozwala na zaobserwowanie intensywnych nacieków limfocytów B zawierających antygen EBNA-1 z obecnością licznych limfocytów CD8+ i komórkami NK.
W rodzinach z potwierdzoną historią choroby wykonanie prenatalnych badań genetycznych to czynność nad wyraz wskazana.
Jedynym sposobem wyleczenia choroby limfoproliferacyjnej sprzężonej z chromosemem X jest allogeniczne przeszczepienie krwiotwórczych komórek macierzystych.
Rokowania zależą od stanu zdrowia pacjenta i dostępności szpiku do przeszczepu. Przed ukończeniem 10. roku życia umiera 70% pacjentów, u 60% rozwija się piorunująca postać mononukleozy.
