To najczęstszy błąd podczas mierzenia cukru. Wynik może być zaburzony, a to ryzyko dla zdrowia
Samodzielne mierzenie poziomu glukozy we krwi to dla milionów osób z cukrzycą lub insulinoopornością codzienność. Wydaje się, że to czynność prosta i rutynowa – wystarczy nakłuć palec, nanieść kroplę krwi na pasek i odczytać wynik. Diabeł tkwi jednak w szczegółach. Okazuje się, że nawet jeden błąd potrafi zafałszować wynik o kilkanaście, a nawet kilkadziesiąt jednostek, co może prowadzić do podjęcia złych decyzji medycznych, jak np. podanie niewłaściwej dawki insuliny.
- Prawidłowy pomiar cukru zaczyna się od przygotowania dłoni, a nie od glukometru
- Sytuacje, w których badanie glikemii jest absolutnie niezbędne dla bezpieczeństwa
- Lista najczęstszych błędów, które sprawiają, że wynik na ekranie kłamie
- Technika ma znaczenie – krótka instrukcja idealnego nakłucia krok po kroku
Prawidłowy pomiar cukru zaczyna się od przygotowania dłoni, a nie od glukometru
Najczęstszym i najbardziej kardynalnym błędem podczas mierzenia cukru jest wyciskanie kropli krwi z palca „na siłę”. Kiedy mocno uciskamy opuszkę, by uzyskać wymaganą ilość płynu, do krwi przedostaje się płyn tkankowy. Powoduje to rozcieńczenie próbki i sprawia, że wynik wyświetlony na glukometrze jest zaniżony w stosunku do rzeczywistego poziomu cukru w naczyniach krwionośnych. To ryzykowne, gdyż pacjent może nieświadomie zignorować rozwijającą się hiperglikemię.
Drugim, równie istotnym błędem jest mierzenie cukru brudnymi rękami lub po użyciu płynu do dezynfekcji na bazie alkoholu. Jeśli na Twoich dłoniach znajdują się resztki owoców, soku czy słodkiego kremu, igła nakłuwacza wprowadzi te cząsteczki do kropli krwi. W efekcie glukometr może pokazać kosmicznie wysoki wynik, który nie ma nic wspólnego ze stanem Twojego organizmu. Zawsze myj ręce ciepłą wodą z mydłem – to wystarczy, by oczyścić skórę i dodatkowo poprawić ukrwienie dłoni.
Przeczytaj też: Skuteczniejsza niż Ozempic. Naukowcy wskazali inną metodę leczenia otyłości
Sytuacje, w których badanie glikemii jest absolutnie niezbędne dla bezpieczeństwa
Samokontrola nie powinna być wykonywana „na oślep”. Istnieją konkretne pory i sytuacje, w których sprawdzenie poziomu cukru jest kluczowe dla monitorowania postępów leczenia i zapobiegania powikłaniom. Regularność pozwala zrozumieć, jak nasz organizm reaguje na konkretne posiłki oraz aktywność fizyczną.
Kiedy należy sięgnąć po glukometr? Przede wszystkim rano, na czczo, zaraz po przebudzeniu. Kolejne ważne punkty to czas przed głównymi posiłkami oraz około dwie godziny po ich zakończeniu. Pomiar jest również niezbędny przed planowanym wysiłkiem fizycznym, przed prowadzeniem samochodu oraz zawsze wtedy, gdy czujemy się gorzej – nagłe drżenie rąk, poty czy dezorientacja mogą być sygnałem niebezpiecznego spadku cukru (hipoglikemii).
Lista najczęstszych błędów, które sprawiają, że wynik na ekranie kłamie
Złe nawyki podczas badania potrafią sprawić, że nawet najdroższy glukometr zawiedzie. Warto zweryfikować swoją technikę i wyeliminować poniższe niedociągnięcia:
- Używanie przeterminowanych pasków: Chemia zawarta w paskach testowych utlenia się. Po dacie ważności wynik może być całkowicie przypadkowy.
- Zbyt płytkie nakłucie: Powoduje wspomnianą wcześniej potrzebę wyciskania krwi, co fałszuje próbkę płynem tkankowym.
- Mierzenie cukru zaraz po umyciu rąk: Jeśli dłonie są jeszcze mokre, woda zmiesza się z krwią i zaniży wynik.
- Przechowywanie pasków w otwartym opakowaniu: Wilgoć z powietrza niszczy enzymy na paskach w ciągu kilku godzin.
- Wielokrotne używanie tej samej igły (lancetu): Tępa igła bardziej boli, trudniej o dobrą kroplę krwi i zwiększa ryzyko zakażenia oraz zrostów na opuszkach.
Technika ma znaczenie – krótka instrukcja idealnego nakłucia krok po kroku
Aby mieć pewność, że wynik jest rzetelny, warto wprowadzić prosty rytuał pomiaru. Po umyciu i dokładnym osuszeniu rąk, opuść dłoń w dół na kilka sekund, aby krew napłynęła do palców. Możesz też delikatnie rozmasować dłoń w kierunku opuszek. Pasek włóż do urządzenia dopiero wtedy, gdy jesteś gotowy do nakłucia – glukometry często wyłączają się po pewnym czasie bezczynności.
Samo nakłucie najlepiej wykonać w boczną część opuszki palca, a nie w sam środek. Jest tam mniej zakończeń nerwowych, więc badanie jest mniej bolesne, a boki palców są zazwyczaj lepiej ukrwione. Pierwszą kroplę krwi warto delikatnie wytrzeć suchym gazikiem, a do badania wykorzystać dopiero drugą, która wypłynie swobodnie. Dzięki temu wyeliminujesz ryzyko zanieczyszczenia próbki resztkami potu czy mydła. Pamiętaj: wynik glukometru to Twoja busola w chorobie – dbaj o to, by zawsze wskazywała właściwy kierunek.
Źródła:
- https://diabetologia.mp.pl/przypadki/ciekawe_przypadki/151742,samokontrola-glikemii-aterapia-cukrzycy
- https://diabetyk24.pl/blog-section/produkty-diabetologiczne/jak-dziala-glukometr-i-jakich-bledow-unikac-przy-jego-uzywaniu
- https://www.gov.pl/web/zdrowie/zasady-prawidlowego-pomiaru-cukru
