Cichy zabójca wśród Polaków. Rośnie liczba zachorowań na ten rodzaj nowotworu
Krew w moczu zazwyczaj kojarzy się z infekcją, a dyskomfort przy oddawaniu moczu – z przeziębieniem pęcherza. Tymczasem to mogą być pierwsze sygnały jednego z najczęstszych nowotworów w Polsce. Co roku tysiące osób dowiaduje się o raku pęcherza dopiero wtedy, gdy choroba jest już zaawansowana.
- Dane są bezlitosne — wskazują na ponad 7200 nowych zachorowań rocznie, głównie u mężczyzn
- Palenie tytoniu odpowiada nawet za 2/3 przypadków raka pęcherza
- Groźną chorobę łatwo pomylić z banalną infekcją dróg moczowych
Rak pęcherza w Polsce – statystyki niepokoją
Według Krajowego Rejestru Nowotworów (KRN) w 2023 r. w Polsce odnotowano ponad 7200 nowych przypadków raka pęcherza — to średnio prawie 20 diagnoz każdego dnia! Aż ¾ zachorowań dotyczy mężczyzn (ok. 5400 przypadków), co winduje ten nowotwór na 4. miejsce w ich onkologicznym rankingu; u kobiet plasuje się na 13. pozycji.
Statystyki są szczególnie niepokojące, gdy spojrzymy na wiek: 85 proc. rozpoznań pada po 60. urodzinach, co oznacza, że wraz ze starzeniem się społeczeństwa liczby niemal na pewno wzrosną. Już dziś KRN prognozuje, że w 2024 r. nowych przypadków może być ponad 9 tys.
Rak pęcherza nie tylko często się pojawia, ale i zabija: w 2020 r. zmarło z jego powodu ok. 4700 osób — to 13 zgonów każdego dnia, a standaryzowany wskaźnik umieralności wyniósł 5,6 na 100 tys. mieszkańców, co lokuje Polskę w pierwszej piątce państw o najwyższej śmiertelności z tego powodu. Choć liczby biją na alarm, trend można odwrócić: ponad połowie zachorowań można by zapobiec, eliminując kluczowy czynnik ryzyka, czyli palenie tytoniu. Dlatego epidemiolodzy podkreślają, że skala problemu jest w dużej mierze kwestią wyborów stylu życia — i skutecznych programów profilaktyki.
Przeczytaj również: Przełom w onkologii. Nowa terapia może trwale zniszczyć komórki rakowe
Czynniki ryzyka – nie tylko papierosy
Choć najważniejszym czynnikiem ryzyka pozostaje palenie tytoniu (50–65 proc. przypadków u mężczyzn, 20–30 proc. u kobiet), lista zagrożeń jest znacznie dłuższa. Wśród głównych czynników wymienia się m.in.:
- palenie bierne — ekspozycja w dzieciństwie zwiększa ryzyko nawet trzykrotnie,
- kontakt z substancjami chemicznymi — barwniki anilinowe, arsen, opary w przemyśle gumowym czy farbiarskim,
- przewlekłe zapalenia pęcherza — nawracające infekcje i kamica mogą sprzyjać zmianom nowotworowym,
- radioterapia miednicy, chemioterapia cyklofosfamidem — działania niepożądane wcześniejszego leczenia onkologicznego,
- czynniki genetyczne (np. zespół Lyncha),
- wiek > 60 lat.
Sprawdź też: Ten rak to podstępny zabójca mężczyzn. Często pierwsze objawy dają dopiero przerzuty
Objawy raka pęcherza – dlaczego tak trudno je wychwycić?
Najczęstszy sygnał to krew w moczu – czasem widoczna gołym okiem, czasem wykrywana jedynie w badaniu ogólnym.
Inne, niespecyficzne objawy to:
- pieczenie lub ból przy mikcji,
- częstomocz i nocne wstawanie do toalety,
- nagłe parcie na pęcherz, przerwanie strumienia.
Powyższe symptomy łatwo zrzucić je na infekcję czy menopauzę. Niektórzy pacjenci mają nadzieję, że objawy są chwilowe i przejdą “same z siebie”, dlatego zwlekają z pójściem do lekarza na ostatnią chwilę. Stąd opóźnienia w diagnozie — a rak pęcherza lubi wracać nawet po skutecznym leczeniu (nawroty dotyczą ok. 75 proc. przypadków we wczesnym stadium).
Jeśli zauważysz wymienione symptomy, zwłaszcza krew w moczu, skontaktuj się z lekarzem rodzinnym lub urologiem.
Czytaj więcej: Rak jądra u młodych mężczyzn. Tak wykonasz samobadanie
Słuchaj Swojego Pęcherza” – kampania, która zachęca do czujności
5 listopada 2025 r. Fundacja To Się Leczy wspólnie z polskimi towarzystwami onkologicznymi zainaugurowała ogólnopolską akcję „Słuchaj Swojego Pęcherza”. Na stronie kampanii znajdziesz:
- quiz oceniający indywidualne ryzyko,
- listę objawów alarmowych i materiały wideo z urologami,
- mapę placówek, w których wykonasz cystoskopię lub USG układu moczowego bez skierowania.
Celem inicjatywy jest przełamanie wstydu związanego z objawami ze strony układu moczowego i przekonanie, że wczesna diagnostyka może uratować pęcherz, a często i życie.
Przeczytaj również: Dlaczego rak jest chorobą śmiertelną? Cztery zmiany, które w końcu wyniszczają organizm
źródła:
Krajowy Rejestr Nowotworów (KRN). Rak pęcherza moczowego (C67) – dane epidemiologiczne za rok 2023. Narodowy Instytut Onkologii – PIB, Warszawa 2025.
Didkowska J., Wojciechowska U., Zatoński W. Prognozy zachorowalności i umieralności na nowotwory złośliwe w Polsce do 2025 roku. Krajowy Rejestr Nowotworów, Warszawa 2022. PDF.
World Health Organization (WHO). Bladder Cancer – Poland, 2020 mortality data. WorldLifeExpectancy.com, oparte na Global Health Estimates WHO 2020.
