Jaki jest wpływ codziennego picia kawy na jelita i serce? Ekspert przyznaje: „medycyna czasem się myli”

Jak zmieniło się medyczne postrzeganie kawy na przestrzeni lat?

Jeszcze kilkadziesiąt lat temu kawa była powszechnie uważana za substancję potencjalnie niebezpieczną, ze szczególnym uwzględnieniem jej negatywnego wpływu na serce. Brytyjski epidemiolog Tim Spector wspomina, że podczas studiów medycznych w latach 80. XX wieku uczono go, iż kawa stanowi duże zagrożenie dla zdrowia, co skłoniło go do jej wieloletniego unikania. Naukowiec zauważa, że zmiana w podejściu do tego napoju to wyraźny dowód na to, iż medycyna w swoich osądach może się mylić. Bardzo mocna kawa, zwłaszcza serwowana jako espresso bez mleka, bywała niegdyś postrzegana głównie jako czynnik drażniący dla jelit.

Obecnie liczne badania naukowe wskazują na zgoła odmienny obraz. Okazuje się, że umiarkowane spożycie kawy wiąże się z niższym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych oraz ogólną poprawą stanu zdrowia. Ekspert, komentując te doniesienia, przyznaje, że „medycyna czasem się myli”, co otwiera drogę do akceptacji kawy jako elementu zdrowego stylu życia. Współczesne dowody gromadzone w toku badań potwierdzają jej korzystny wpływ na organizm człowieka.

Umiarkowane picie kawy to korzyści dla układu krążenia

Współczesna nauka potwierdza, że spożywanie od dwóch do czterech filiżanek kawy dziennie jest powiązane z niższym ryzykiem wystąpienia chorób sercowo-naczyniowych. Napój ten wykazuje działanie wspierające pracę serca oraz zdrowie jelit, co jest bezpośrednio powiązane z jego wpływem na mikrobiom.

Co istotne, ochronne właściwości kawy dotyczą zarówno wersji tradycyjnej, jak i bezkofeinowej. Za te pozytywne efekty nie odpowiada sama kofeina, lecz zawarte w naparze związki bioaktywne. Warto jednak pamiętać, że korzyści te mogą zostać zniwelowane przez dodawanie do napoju dużych ilości cukru lub śmietanki.

Najnowsze dane statystyczne wykazują, że osoby regularnie sięgające po kawę mają o 15% niższe ryzyko zachorowania na schorzenia układu krążenia w porównaniu do osób, które nie piją jej wcale.

Kawa wpływa na różnorodność i zdrowie mikrobiomu jelitowego

W przeszłości często podejrzewano, że kawa może podrażniać przewód pokarmowy, jednak najnowsze badania rzucają nowe światło na tę kwestię. Epidemiolog Tim Spector podkreśla, że osoby pijące kawę charakteryzują się bardziej zróżnicowanym mikrobiomem jelitowym, a wcześniejsze przekonania o szkodliwości napoju uznaje za mit. Niektóre osoby mogą jednak odczuwać ból jelit po spożyciu kawy, co jest sygnałem negatywnej reakcji ich organizmu.

Regularna konsumpcja naparu sprzyja budowaniu bogatej flory bakteryjnej, co potwierdzają obserwacje epidemiologiczne oraz wypowiedzi ekspertów. 

Regularne spożywanie kawy wiąże się z bardziej zróżnicowanym i zdrowszym mikrobiomem jelitowym – mówi Tim Spector.

Dodatkowo stwierdza on, że osoby pijące ten napój mają znacznie bogatszy profil bakterii jelitowych niż abstynenci kawowi. Kluczowe znaczenie mają tu polifenole oraz rozpuszczalny błonnik, które stanowią pożywkę dla pożytecznych drobnoustrojów.

Różnorodność mikrobiomu jest fundamentem zdrowia, wpływa na odporność, wydajność procesów trawiennych oraz zmniejszenie ryzyka chorób przewlekłych. Badania potwierdzają również, że kawa nie niszczy flory bakteryjnej, a Tim Spector posuwa się do stwierdzenia, że jest to „prawdopodobnie najzdrowszy napój, jaki istnieje”.

Jakie czynniki mogą powodować negatywne reakcje na kawę i jakie są zalecenia dotyczące jej spożycia?

Pomimo licznych zalet, indywidualna tolerancja na kawę bywa zróżnicowana, a ekspert podkreśla, że „nie każdy dobrze ją toleruje”. Kluczowe znaczenie ma jakość napoju oraz zachowanie umiaru, gdyż nadmierne ilości mogą prowadzić do zgagi, biegunek lub innych podrażnień układu pokarmowego. Reakcje organizmu zależą od unikalnych cech danej osoby, co należy brać pod uwagę przy planowaniu spożycia.

Dolegliwości żołądkowe mogą być wywołane przez picie bardzo mocnej kawy, spożywanie jej na czczo lub wybór produktów rozpuszczalnych niskiej jakości. Negatywne skutki mogą się również pojawić, gdy kawę łączy się z żywnością wysoko przetworzoną.

Dla optymalnego bezpieczeństwa zaleca się ograniczanie spożycia do 2-4 filiżanek dziennie oraz wybieranie kawy filtrowanej o wysokiej jakości. Osoby cierpiące na refluks, nadwrażliwość jelit lub inne schorzenia układu trawiennego powinny zachować szczególną ostrożność i uważnie obserwować reakcje własnego organizmu. Ostateczny wpływ napoju zależy od jego ilości, sposobu przyrządzenia oraz indywidualnej wrażliwości.