Wyszukaj w serwisie
choroby profilaktyka problemy cywilizacyjne zdrowie psychiczne żywienie zdaniem lekarza uroda i pielęgnacja
Pacjenci.pl > Zdrowie > Jakie są pierwsze objawy nowotworów układu pokarmowego? Lekarz wyjaśnia
Joanna Kamińska
Joanna Kamińska 21.07.2023 10:16

Jakie są pierwsze objawy nowotworów układu pokarmowego? Lekarz wyjaśnia

wywiad - nowotwory
canva.com

Nowotwory układu pokarmowego należą do najczęstszych i najgroźniejszych chorób nowotworowych. Niestety, w większości przypadków są diagnozowane w późnym stadium, kiedy rokowania są niekorzystne. Powodem takiej sytuacji jest brak charakterystycznych objawów w początkowej fazie choroby oraz niska świadomość profilaktyki i badań przesiewowych wśród społeczeństwa. Co może sygnalizować rozwijający się nowotwór w obrębie układu pokarmowego? Kiedy należy zachować czujność? Zapytaliśmy specjalistę onkologii klinicznej lek. med. Olgę Urbanowską - Domańską. Pod lupę wzięliśmy trzy nowotwory, które są największym problemem w Polsce i w Europie.

Rak jelita grubego

Rak jelita grubego to najczęściej występujący nowotwór w obrębie układu pokarmowego. Dolegliwości i objawy zgłaszane przez pacjentów są uzależnione od umiejscowienia guza. Tak jak wiemy, jelito grube dzieli się na prawą i lewą połowę okrężnicy, poprzecznicę oraz odbytnicę. Jeśli nowotwór zlokalizowany jest w prawej połowie okrężnicy wówczas mogą występować niespecyficzne bóle brzucha w prawej połowie jamy brzusznej, smoliste stolce oraz niedokrwistość z niedoboru żelaza. Jeśli mówimy o lewej części okrężnicy i odbytnicy, charakterystycznymi objawami oprócz dolegliwości bólowych o charakterze skurczowym będą zaburzenia rytmu wypróżnienia, krwawienia z odbytu, biegunki naprzemiennie z zaparciami oraz zmieniony kształt stolca, tzw. stolce ołówkowate. Stolec ołókowkowaty, jak sama nazwa wskazuje jest długi i cienki jak ołówek lub taśma. Tego typu uformowanie stolca wynika ze zwężenia światła odbytnicy w następstwie choroby nowotworowej.

Lekarze pierwszego kontaktu często słyszą o potrzebie zachowania czujności onkologicznej, jednak to szczególnie pacjenci powinni być bardzo czujni. Jeśli dolegliwość trwa dłużej niż kilka dni lub nawraca, powinno to nas skłonić do wizyty u lekarza. U pacjentów z rakiem jelita grubego, częstym objawem jest anemia z niedoboru żelaza. Wynika to z faktu, że nowotwór rozwijający się w świetle jelita często krwawi w sposób niezauważalny dla pacjenta. Wykonanie morfologii krwi obwodowej może wykazać niedokrwistość z niedoboru żelaza i skłonić lekarza POZ do dalszej diagnostyki. Często jako onkolog spotykam pacjentów kierowanych z zewnątrz z kartą DiLO (Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego) wystawioną z powodu niedokrwistości mikrocytarnej w celu pogłębienia diagnostyki onkologicznej. Niedokrwistość z niedoboru żelaza wykryta w badaniu laboratoryjnym oraz towarzyszące jej wyżej wymienione objawy są wskazaniami do wykonania badania endoskopowego jelita grubego czyli kolonoskopii. 

Warto też przypomnieć pacjentom, że kolonoskopia obok badania na krew utajoną w kale są badaniami przesiewowymi w kierunku raka jelita grubego. Badanie kolonoskopii jest dostępne w wielu ośrodkach onkologicznych bezpłatnie w ramach badań przesiewowych u pacjentów w wieku 50-65 lat lub u pacjentów młodszych obciążonych rodzinnie zachorowaniem na nowotwór jelita grubego.

Rak jelita grubego a zespół jelita drażliwego - jak je odróżnić? 

Zespół jelita drażliwego (IBS) jest obecnie często spotykanym schorzeniem przewlekłym jelita cienkiego i grubego. Ze względu na występowanie objawów, takich jak bóle brzucha, zaparcia i biegunki, może nasuwać podejrzenie raka jelita grubego. Nie zawsze jednak taki pacjent musi zostać skierowany na kolonoskopię. Jeśli na podstawie odpowiednich kryteriów (tzw. kryteria rzymskie rozpoznania IBS) oraz badań laboratoryjnych zostanie stwierdzony zespół jelita drażliwego, kolonoskopia nie jest koniecznością, szczególnie u chorych przed 45 rokiem życia bez objawów alarmowych z przewodu pokarmowego. Warto mieć świadomość, że zespół jelita drażliwego nie zwiększa predyspozycji do zachorowania na raka jelita grubego, o co najczęściej martwią się pacjenci z IBS.

Projekt bez nazwy - 2023-07-18T133510.603.png

Najlepsze produkty dla chorych na raka. Taka dieta może pomóc w walce z chorobą Rak jelita grubego - 8 faktów, które zachęcą Cię do kolonoskopii

Rak żołądka

Pacjenci z rakiem żołądka to druga pod względem częstości grupa pacjentów z nowotworami przewodu pokarmowego. Zazwyczaj są to osoby w wieku 50-70 lat, jednak coraz częściej trafiają do nas młodzi pacjenci, nawet 20-30 letni, w zaawansowanych stadiach choroby. Ważne jest, aby lekarze pierwszego kontaktu nie tłumaczyli młodym wiekiem chorych braku postępowania i skierowania na diagnostykę. Wiek nie jest tarczą obronną dla pacjenta. Rak żołądka w swojej wczesnej postaci często nie powoduje dolegliwości. Jest to nowotwór postępujący skrycie i powoli. Najczęstszymi dolegliwościami zgłaszanymi przez pacjentów są uczucie pełności w nadbrzuszu, szybkie przejadanie się, refluks żołądkowo-przełykowy i inne dolegliwości typowe dla choroby wrzodowej. U pacjenta z przewlekłymi dolegliwościami, u którego standardowe leczenie nie przynosi rezultatów, należy zawsze wykonać gastroskopię, aby wykluczyć nowotwór, ewentualnie potwierdzić zakażenie Helicobacter pylori, które jest znanym czynnikiem predysponującym do rozwoju raka żołądka. Trzeba być bardzo wyczulonym na niecharakterystyczne objawy, które mogą sygnalizować rozwój nowotworu. 

W zaawansowanym stadium choroby, pacjenci są wyniszczeni, wychudzeni, mają nasilone dolegliwości bólowe związane z przerzutami do innych narządów. W zaawansowanej postaci choroby przerzutowej, USG jamy brzusznej może wykazać zmiany najczęściej o charakterze przerzutów w wątrobie jednak we wczesnych stadiach raka żołądka wiodącym badaniem obrazowym oceniającym zaawansowanie choroby jest tomografia komputerowa z kontrastem. Podstawowym natomiast badaniem diagnostycznym potwierdzającym lub wykluczającym nowotwór jest gastroskopia z pobraniem wycinków do badania histopatologicznego. U niektórych chorych wykonuje się także badanie PET CT w celu oceny zaawansowania choroby i wykluczenia przerzutów odległych.

W Polsce gastroskopia nie jest badaniem przesiewowym, w przeciwieństwie do Japonii, gdzie jest to rutynowe badanie, ponieważ w populacji japońskiej częstość raka żołądka jest znacznie większa niż w Europie.

Rak trzustki

Chciałabym skupić się na raku trzustki, mimo iż jest to nowotwór, rzadziej występujący ale cechujący się bardzo wysoką śmiertelnością. W Polsce rocznie diagnozuje się około 5 tysięcy przypadków raka trzustki, ale tylko około 10% pacjentów przeżywa 5 lat. Jest to zatrważająca liczba i warto zwrócić na nią uwagę, ponieważ obserwuje się tendencję wzrostową zachorowań, a do tego chorują coraz młodsi pacjenci. Rak trzustki jest bardzo podstępny i we wczesnej fazie nie daje praktycznie żadnych dolegliwości. Należy zwrócić uwagę na pewne niecharakterystyczne objawy. Bóle pleców w okolicy lędźwiowej, często promieniujące do brzucha, zazwyczaj kojarzone z dolegliwościami ze strony kręgosłupa, mogą wskazywać na rozwijającego się raka trzustki. Innymi objawami, które powinny skłonić do pogłębienia diagnostyki są nagłe wystąpienie cukrzycy, biegunki, często występująca niestrawność. U pacjentów może pojawić się również tak nietypowy objaw jak obniżony nastrój lub depresja.

Nie będę ukrywać, że trzeba mieć naprawdę dobrego nosa diagnostycznego, aby podejrzewać nowotwór trzustki. W przypadku podejrzenia nowotworu należy wykonać tomografię jamy brzusznej. W razie wykrycia zmian podejrzanych o nowotwór koniecznie należy pacjenta skierować na konsultację chirurgiczną. W bardzo zaawansowanym stadium choroby, typowym objawem raka trzustki jest żółtaczka, widoczna na skórze pacjenta.

Podstawowym badaniem diagnostycznym w kierunku raka trzustki jest tomografia komputerowa z kontrastem. Stosuje się także rezonans magnetyczny, jako pomocne badanie do oceny miejscowego zaawansowania choroby. W ściśle określonych przypadkach, gdy występują wątpliwości diagnostyczne, można dodatkowo wykonać badanie PET/CT. W przypadku trzustki, USG jamy brzusznej jest mało czułe i może nie wykazać zmian nowotworowych w jej obrębie. Wynika to z głębokiego, zaotrzewnowego położenia trzustki. Niestety ze względu na skąpe i niecharakterystyczne objawy rak trzustki najczęściej wykrywany jest w stadium zaawansowanym, co wiążę się z wysoką śmiertelnością pacjentów.

Czy u większości pacjentów, którzy trafiają do Pani na oddział, nowotwory układu pokarmowego występują rodzinnie?

Większość nowotworów stanowią przypadki podyktowane czynnikami środowiskowymi, co oznacza, że nie jesteśmy całkowicie bezradni i w dużym stopniu mamy wpływ na nasze zdrowie.

Jak zapobiegać nowotworom?

Pamiętajmy, aby wyczulonym na wszystko, co dzieje się w naszym organizmie i nie lekceważyć tego. Szczególną rolę w profilaktyce nowotworów odgrywa zdrowy styl życia. Istnieją czynniki modyfikowalne i niemodyfikowalne. Czynnikiem niemodyfikowalnym jest np. wiek - dłuższe życie oznacza większe ryzyko zachorowania na nowotwory. Do czynników niemodyfikowalnych należą również obciążenia genetyczne predysponujące do zachorowania np. mutacja typu BRCA1i BRCA2.

Czynnikami modyfikowalnymi, na które mamy wpływ to przede wszystkim dieta i aktywność fizyczna. Ruch i zdrowe nawyki żywieniowe to podstawa! Powinniśmy spożywać dużo warzyw i owoców bogatych w antyoksydanty, unikać z kolei czerwonego mięsa i produktów wysoko przetworzonych. Niedobory pewnych składników pokarmowych mogą przyczyniać się do rozwoju nowotworów układu pokarmowego, co zostało potwierdzone badaniami. Mowa tutaj o witaminie D, wapniu i kwasie foliowym. 

Unikajmy używek, takich jak papierosy i alkohol. Palenie tytoniu jest udokumentowanym czynnikiem ryzyka dla raka trzustki, raka jelita grubego oraz raka żołądka. Papierosy są głównym czynnikiem ryzyka występowania raka trzustki, o czym się nie mówi. Alkohol, zwłaszcza wysokoprocentowy, wpływa na częstość występowania raka przełyku, żołądka i jelit. W przypadku raka trzustki, alkohol ma pośredni wpływ na jego rozwój, powodując cukrzycę i przewlekłe zapalenie trzustki, które zwiększają prawdopodobieństo zachorowania na raka trzustki. Jest to łańcuszek: alkohol, cukrzyca, przewlekłe zapalenie trzustki i ostatecznie rak trzustki. Nie zapominajmy również o badaniach przesiewowych oferowanych w ramach badań skriningowych.

Z Joanną Kamińską rozmawiała lek. specjalista onkologii klinicznej Olga Urbanowska - Domańska. Od 13 lat pracuje jako onkolog kliniczny w Centrum Onkologii w Bydgoszczy. Jej głównymi zainteresowaniami są leczenie systemowe ,,spersonalizowane'' raka płuca, immunoterapia nowotworów oraz modyfikacje epigenetyczne nowotworów. Od kilku lat ma przyjemność być częścią jedynego w Polsce certyfikowanego europejskiego ośrodka diagnostyki i leczenia raka płuca - Lung Cancer Center w Centrum Onkologii w Bydgoszczy. Jako współbadacz w licznych badaniach klinicznych II i III fazy ma możliwość brać udział w fascynującym procesie rozwoju nowych terapii. Obok swojej codziennej pracy z pacjentami, cały czas poszukuje nowych i skutecznych sposobów do walki z bólem, nie tylko u pacjentów z chorobami onkologicznymi. Zajmuje się terapią nieinwazyjnego leczenia bólu o różnym pochodzeniu przy pomocy urządzenia papimi, które od wielu lat znane jest zagranicznym specjalistom (głównie w Niemczech i Austrii). Bezpieczeństwo i skuteczność terapii papimi potwierdzają wyniki badań klinicznych, publikacje z różnych dziedzin medycyny oraz liczne referencje dużych klubów sportowych i klinik. Certyfikowane urządzenie papimi Delta należy do technologicznie najbardziej zaawansowanych sprzętów w zakresie fizjoterapii komórkowej opartej na indukcji jonowej. 

Rak jelita grubego - przyczyny, objawy, profilaktyka, leczenie. Ekspert tłumaczy
rak jelita
rak jelita
Rak jelita grubego to jeden z najczęstszych nowotworów złośliwych występujących w naszej populacji. Ponadto stanowi jedną z najczęstszych przyczyn zgonów nowotworowych. Jakie są przyczyny raka jelita grubego? Jak długo rozwija się rak jelita grubego? Gdzie daje przerzuty? Jak objawia się rak jelita grubego? Jak wykryć raka jelita grubego? Na te i inne pytania odpowiada gastroenterolog, lek. med. Jacek Kowerzanow. Jaka jest zachorowalność na raka jelita grubego w Polsce i na świecie? Rak jelita grubego to jeden z najczęstszych nowotworów złośliwych występujących w naszej populacji. Ponadto stanowi jedną z najczęstszych przyczyn zgonów nowotworowych. Przyjmujemy, że w Polsce nowych zachorowań jest około 17 -18 tysięcy, natomiast zgonów z powodu raka jelita grubego mamy około 12 tysięcy. Na świecie jest to liczba około miliona rocznych nowych zachorowań i około pół miliona zgonów każdego roku. Nowotwór ten wykrywany jest zazwyczaj u osób w siódmej i ósmej dekadzie życia. Niepokojące jest jednak to, że w ostatnich latach odnotowuje się coraz większą ilość zachorowań u osób młodych, poniżej czterdziestego roku życia. Jakie są przyczyny raka jelita grubego? Mamy czynniki genetyczne, płeć oraz czynniki środowiskowe. W 90% mówimy o tzw. raku sporadycznym, czyli nie związanym rodzinnie. Nowotwory występujące rodzinnie stanowią 10% raka jelita grubego. Rak sporadyczny w większości przypadków powstaje na bazie gruczolaków, czyli zmian polipowatych w jelicie grubym. Mówimy wtedy o czynnikach genetycznych, gdyż na bazie polipa dochodzi do mutacji genetycznych, które prowadzą do rozwoju raka jelita grubego. Kolejnym czynnikiem ryzyka jest płeć męska. Mówimy także o tzw. czynnikach środowiskowych, czyli tych, na które mamy duży wpływ. W głównej mierze zalicza się do nich dieta bogata w tłuszcze zwierzęce i czerwone mięso oraz uboga w błonnik. Nieprawidłowa dieta, a także niska aktywność fizyczna prowadzą do otyłości, która także przyczynia się do rozwoju raka jelita grubego. Należy także wspomnieć o takich czynnikach ryzyka jak palenie tytoniu i nadużywanie alkoholu. Jak długo rozwija się rak jelita grubego? Tak jak wspomniałem, większość nowotworów jelita grubego rozwija się na bazie gruczolaków, czyli zmian polipowatych. Od powstania polipa do zadziałania mutacji i rozwoju w kierunku raka jelita grubego mija 10 lat. Nowotwór rozwija się więc skrycie i powoli. Jak objawia się rak jelita grubego? Gdzie boli rak jelita grubego? Rak rozwija się skrycie. W postaci wczesnej jest skąpoobjawowy bądź wręcz bezobjawowy. Nam tym etapie ciężko więc go „wyłapać”. W fazie zaawansowanej pojawiają się objawy ogólne , takie jak m.in. spadek masy ciała czy ogólne osłabienie. Poza tym w zależności od tego, w którym miejscu jelita rak się umiejscawia, obserwujemy różne objawy. W przypadku, kiedy rozwija się w prawej części jelita grubego, najczęściej pojawią się bóle brzucha, które są niespecyficzne i niecharakterystyczne. Nie jesteśmy też w stanie wychwycić wizualnie krwawienia z przewodu pokarmowego. Może objawiać się ono narastającą niedokrwistością. Najczęściej pacjenci zgłaszają ból brzucha o różnym umiejscowieniu, nie tylko po prawej stronie. Należy pamiętać, że objawem alarmowym są bóle, które wybudzają nas w nocy. Jeżeli chodzi o lewą część jelita grubego, tutaj częściej występują krwawienia jawne, czyli takie, które pacjent może zauważyć podczas wypróżniania. Poza tym mamy do czynienia z zaburzeniami rytmu wypróżnienia. W postaciach bardziej zaawansowanych może dojść do niedrożności, która wskazuje na to, że nowotwór objął cały obwód jelita grubego. Postać raka jelita grubego, która umiejscawia się w odbytnicy, czyli na końcu jelita, najczęściej objawia się jawnymi krwawieniami. Mogą także występować zaburzenia rytmu wypróżnienia oraz stolce ołówkowate. W fazie zaawansowanej pacjent może wyczuć masę guza przy odbycie. Jakie są rokowania raka jelita grubego? Czy kiedy pojawiają się objawy, nowotwór jest już w zaawansowanym stadium? W większości przypadków niestety tak jest. Jeśli chodzi o wykrywalność raka jelita grubego w Polsce, mamy jeszcze dużo do zrobienia. W 80% przypadków, diagnozowany jest w postaci zaawansowanej i to rzutuje na tak zwaną medianę 5-letniego przeżycia. W chorobach nowotworowych zawsze określamy, ile % osób przeżyje kolejne 5 lat od momentu rozpoznania i wdrożenia leczenia. W naszym kraju mediana ta wynosi 30 – 40%, przy czym w krajach zachodnich to 60 – 70%. W Polsce jest coraz lepiej, aczkolwiek w dalszym ciągu jesteśmy gdzieś na końcu Europy. Dzieje się tak dlatego, że wciąż większość przypadków wykrywanych jest w stadium zaawansowanym. Jak wykryć raka jelita grubego? Podstawą diagnostyki jest badanie endoskopowe dolnego odcinka przewodu pokarmowego, czyli kolonoskopia, które pozwala nam zwizualizować i zlokalizować umiejscowienie raka. Jeśli podczas badania stwierdzimy zmiany chorobowe, pobieramy wycinki do badania histopatologicznego, będącego podstawą szczegółowego rozpoznania choroby nowotworowej. W diagnostyce coraz szerzej wykorzystywane są też testy immunochemiczne na obecność krwi utajonej w kale. Jeśli chodzi o badania obrazowe (tomografia komputerowa, rezonans magnetyczny jamy brzusznej) służą głównie do zakresu określenia zaawansowania choroby, bądź też do zlokalizowania przerzutów. Gdzie daje przerzuty rak jelita grubego? O przerzutach mówimy w zależności od stadium i lokalizacji nowotworu. Rak jelita grubego lubi dawać przerzuty poprzez przerastanie ściany jelita grubego i naciekanie sąsiadujących narządów. Drugą drogą tworzenia przerzutów jest tzw. droga krwionośna. Tutaj rak najczęściej daje przerzuty w wątrobie ze względu na uczynienie jelita grubego. Może także powodować przerzuty w płucach i w ośrodkowym układzie nerwowym. Trzecią drogą jest droga naczyń chłonnych. Tutaj mówimy o przerzutach wregionalnych bądź odległych węzłochłonnych. Jak leczyć raka jelita grubego? Bazą i podstawą leczenia w dalszym ciągu jest chirurgia. Jeśli znajdziemy ognisko raka jelita grubego, kwalifikujemy pacjenta do zabiegu chirurgicznego, czyli do resekcji zmiany nowotworowej wraz z daną częścią jelita grubego. W postaciach zaawansowanych z przerzutami stosujemy także chemioterapię. W ostatnim czasie bardzo rozwinęła się immunoterapia, czyli stosowanie specyficznych przeciwciał monoklonalnych. W raku odbytnicy duże zastosowanie ma radioterapia. Tutaj należałoby nadmienić, że w ostatnich latach bardzo rozwinęła się i w dalszym ciągu rozwija się tzw. endoskopia zabiegowa. W postaciach wczesnych, które dotyczą głównie błony śluzowej jelita grubego, możemy zastosować m.in. zabieg ESD, czyli endoskopową dyssekcję podśluzówkową. Dzięki niej możemy usunąć wczesne zmiany bez potrzeby operacji chirurgicznej. Jak zapobiegać rakowi jelita grubego? Podstawą profilaktyki jest zdrowy tryb życia, czyli aktywność fizyczna, prawidłowa dieta i unikanie używek. W Polsce mieliśmy bardzo dobry program profilaktyczny, jednak został przerwany ze względu na niską zgłaszalność (w ostatnich latach poniżej 20%). Ku naszemu zadowoleniu program rusza na nowo! Obejmuje profilaktyczną kolonoskopię, którą powinniśmy wykonywać od 50 do 80 roku życia w okresach regularności, w zależności od tego, co widzimy w badaniu. Jeśli nie ma nic niepokojącego, kolonoskopię powtarzamy co 10 lat. Oprócz tego w krajach zachodnich wykonuje się także coroczny test na krew utajoną. U nas także powinno to zostać wprowadzone. W obciążeniach rodzinnych granica wykonywania kolonoskopii jest przesunięta na 40 - 45 rok życia. W niektórych zespołach genetycznych wykonujemy kolonoskopię już od 20 roku życia. Badania przeprowadzone w ostatnich latach wykazują, że u 30% osób w wieku 40 - 45 lat, które poddają się profilaktycznym kolonoskopiom, wykrywane są jakieś zmiany nowotworowe. W związku z tym coraz więcej krajów skłania się ku temu, by u osób nieobciążonych rodzinnie tę granicę wieku z 50 roku życia przesunąć niżej. Coraz częściej mówi się także o tym, aby medianę wykonywania kolonoskopii skrócić z 10 do 5 lat. Ja jako lekarz, jako Polak apeluję do Państwa, żeby zgłaszać się do programu. W krajach skandynawskich udział w badaniach profilaktycznych raka jelita grubego wynosi około 60-70%. Większość osób obawia się bólu podczas kolonoskopii, więc dla uspokojenia chciałbym dodać, że jest możliwość odbywania tego badania w znieczuleniu bądź w sedacji. Kolonoskopię możemy zrobić prywatnie, jednak coraz więcej badań dostępnych jest w publicznej ochronie zdrowie. Myślę, że granica wieku powinna zostać przesunięta i należałoby rozpocząć profilaktyczną kolonoskopię w wieku 40 – 45 lat. Nie bójmy się tego badania! Nie ma nic lepszego w medycynie niż profilaktyka. Tutaj mamy narzędzie, które nie tylko wykrywa zmiany wczesne czy zaawansowane, ale jednocześnie pozwala nam na usunięcie polipów czy zmian nowotworowych. Głównie chodzi o to, żebyśmy usuwali zmiany nowotworowe i nie pozwalali na to, aby doprowadziły do rozwoju raka jelita grubego. Pamiętajmy, że w momencie pojawienia się objawów jest już bardzo późno.Z Joanną Kamińską rozmawiał gastroenterolog lek. med. Jacek Kowerzanow, wykształcony i doświadczony specjalista chorób wewnętrznych oraz gastroenterologii. Specjalizuje się w samodzielnym wykonywaniu badań diagnostycznych i zabiegowych z zakresu endoskopii. Swoje kwalifikacje podnosił podczas wieloletniej praktyki zarówno w szpitalach, jak i poradniach prywatnych (Medicover, Luxmed). Był uczestnikiem licznych kongresów międzynarodowych i krajowych z zakresu gastroenterologii i chorób wewnętrznych. Posiada Certyfikat ukończenia kursu z Zaawansowanych Technik Badań i Zabiegów Endoskopowych oraz Certyfikat w Dziedzinie Ochrony Radiologicznej Pacjenta. Ukończył kurs ECPW w Brukseli, a także podstawowy kurs USG jamy brzusznej Roztoczańskiej Szkoły Ultrasonografii. Ponadto odbył staż z Medycyny Tropikalnej w Madonna University w Nigerii.
Czytaj dalej
Kapsułka endoskopowa tańsza i bardziej dostępna dla Polaków. Jaka ma być cena badania polską kapsułką BioCam?
kapsułka endoskopowa
Wrocławska firma BioCam zaprojektowała kapsułkę endoskopową, umożliwiającą szybszą i bardziej komfortową dla pacjenta diagnostykę chorób układu pokarmowego, m.in. raka jelita grubego. Jest ulepszoną wersją obecnie dostępnych kapsułek, a ponadto ma być mniej kosztowna i bardziej dostępna dla polskich pacjentów. Jaka ma być cena badania polska kapsułką? Zapytaliśmy prezesa BioCam Macieja Wysockiego.
Czytaj dalej
Polecane