Choć wielu osobom kojarzy się z dawnymi czasami, dziś pozostaje jedną z najpoważniejszych chorób zakaźnych na świecie. Z danych WHO wynika, że każdego roku zapada na nią około 10,6 mln osób, a liczba zgonów utrzymuje się powyżej 1,2–1,3 mln rocznie. W ostatnich latach – po załamaniu diagnostyki w czasie pandemii COVID-19 – liczba nowych zachorowań znów rosła, a dopiero najnowszy raport WHO pokazuje pierwszy niewielki spadek. Problem daleki jest jednak od rozwiązania.Sprawdzamy, co sprawia, że gruźlica wciąż jest tak trudna do opanowania i jakie sygnały ostrzegawcze warto znać.WHO szacuje, że na gruźlicę zapada rocznie ok. 10,6 mln ludzi, a ok. 1,3 mln umiera (dane za 2022 r.; w latach 2023–2024 liczba zgonów nadal przekracza 1,2 mln rocznie).Polska notuje wzrost zachorowań po latach spadków – eksperci wiążą to m.in. z COVID-19, przerwami w diagnostyce i migracjami z krajów o wysokiej zapadalności.Gruźlica ma postacie lekooporne, których leczenie – zwłaszcza w ciężkich przypadkach – może trwać nawet 18–20 miesięcy, mimo dostępności krótszych, nowocześniejszych schematów.
Wysoki cholesterol przez lata nie daje żadnych sygnałów, dlatego często odkrywamy go dopiero przy okazji badań. Są jednak subtelne objawy, które mogą sugerować, że poziom LDL – „złego” cholesterolu – wymyka się spod kontroli. Sprawdzamy, na co zwracać uwagę i kiedy nie zwlekać z wizytą u lekarza.LDL („zły” cholesterol) może odkładać się w ściankach naczyń krwionośnych i prowokować choroby serca – nawet bez typowych objawów.WHO i Europejskie Towarzystwo Kardiologiczne podkreślają, że wczesne wykrycie zaburzeń lipidowych znacząco zmniejsza ryzyko zawału i udaru.Nietypowe sygnały – m.in. zmiany skórne, zaburzenia widzenia i łatwe męczenie się – mogą wskazać, że warto wykonać lipidogram.
Odra i grypa – choroby, które u wielu z nas budzą skojarzenia z poprzednimi dekadami – powracają w skali, jakiej nie widziano od dziesięcioleci. Coraz częstsze infekcje i dramatyczny spadek liczby szczepień sprawiają, że scenariusz masowej epidemii staje się realny. Czy jesteśmy na progu kryzysu zdrowotnego?Liczba zachorowań na odrę w Europie w 2024 r. była najwyższa od ponad 25 lat – odnotowano 127 350 przypadków.Grypa w Polsce przybiera na sile: tygodniowo zgłaszanych jest nawet kilkaset tysięcy zachorowań, a apteki alarmują o brakach leków przeciwwirusowych.Eksperci wskazują, że główną przyczyną są luki w szczepieniach i dezinformacja. Obniża to odporność całych grup społecznych – a to sprzyja gwałtownym wybuchom chorób.
W popularnym dyskoncie zbadano filety z kurczaka marki Rzeźnik. Okazało się, że niemal wszystkie opakowania noszą ślady choroby kurczaków. Sprawdzamy, co to oznacza to dla konsumentów, jak samodzielnie rozpoznać problematyczne partie i czy jest się czego obawiać. Ponad 99 proc. przebadanych filetów z Lidla wykazywało cechy choroby białych włókien Mięso z tą wadą może mieć nawet o 224 proc. więcej tłuszczu i 9 proc. mniej białka Z punktu widzenia bezpieczeństwa żywności jest jadalne, ale jakościowo odstaje od zdrowej piersi z kurczaka
Nadmierna masa ciała jest kolejnym „sprzymierzeńcem nowotworów” w diecie nadmiarów, obok przetworzonego mięsa i cukru. Otyłość uznawana jest za jeden z głównych czynników ryzyka rozwoju nowotworów na całym świecie. Badania naukowe powiązały otyłość z ryzykiem wystąpienia nawet kilkunastu rodzajów raka. • Otyłość jest jednym z głównych globalnych czynników ryzyka rozwoju nowotworów, powiązanym z rakiem endometrium, przełyku, jelita grubego, prostaty i nerek.• Tkanka tłuszczowa wydziela czynniki prozapalne, takie jak IL-6, które zachęcają komórki do niekontrolowanego podziału.• Komórki tłuszczowe przyczyniają się również do wzrostu poziomu estrogenów, co zwiększa ryzyko raka piersi i endometrium u kobiet po menopauzie.
Czynniki zwiększające ryzyko rozwoju chorób nowotworowych nie ograniczają się wyłącznie do składu chemicznego żywności, ale dotyczą również sposobu jej przygotowania. Duży nadmiar temperatury podczas obróbki cieplnej posiłków stanowi poważny problem. Innym, często ignorowanym czynnikiem, jest temperatura spożywanych napojów. • Obróbka termiczna w bardzo wysokich temperaturach, zwłaszcza powyżej 230°C, wytwarza związki rakotwórcze, takie jak aminy heterocykliczne i wielopierścieniowe węglowodory aromatyczne (WWA).• Długotrwałe grillowanie i smażenie, zwłaszcza czerwonego mięsa, jest szczególnie niebezpieczne, ponieważ dodatkowo oddziałuje na pokarm dym.• Spożywanie gorących napojów (powyżej 60°C) uszkadza błony śluzowe przełyku, znacząco zwiększając ryzyko rozwoju nowotworów w tym obszarze.
Guz mózgu kojarzy się zazwyczaj z silnymi bólami głowy czy napadami padaczkowymi. W praktyce jednak pierwsze sygnały choroby bywają znacznie subtelniejsze - tak nieoczywiste, że łatwo pomylić je ze stresem, przemęczeniem albo problemami psychicznymi. Wczesne ich zauważenie może przyspieszyć diagnostykę, dlatego warto wiedzieć, czego nie lekceważyć.Badania kliniczne pokazują, że guzy mózgu często na początku dają objawy nieprzypominające typowych problemów neurologicznych. Jednym z pierwszych sygnałów może być zmiana zachowania lub osobowości, a lista mniej oczywistych dolegliwości zależy od miejsca, w którym rozwija się guz - może dotyczyć pamięci, zmysłów, równowagi, hormonów czy emocji.
Rak jelita grubego (CRC) od lat kojarzony jest przede wszystkim z osobami starszymi. Tymczasem obszerna analiza epidemiologiczna danych amerykańskiego programu SEER (Surveillance, Epidemiology, and End Results) obejmująca lata 1980–2016 pokazuje wyraźny i utrzymujący się wzrost zachorowań u osób poniżej 50. roku życia. Zjawisko to przesuwa ryzyko CRC w stronę coraz młodszych pokoleń - a najsilniej dotyczy właśnie raka odbytnicy.Dane SEER wskazują, że podczas gdy u osób po 50. roku życia zapadalność na raka jelita grubego systematycznie spada, w grupie młodych dorosłych trend jest odwrotny. Najszybciej rośnie liczba przypadków raka odbytnicy, zwłaszcza u osób w wieku 30–39 lat. W tej populacji dominują nowotwory dystalnego odcinka jelita grubego - esicy i odbytnicy - co odróżnia młodych pacjentów od seniorów, u których częściej występują nowotwory proksymalne.
Dbałość o zdrowie psychiczne kojarzy się najczęściej z terapią, odpoczynkiem czy redukcją stresu. Tymczasem najnowsze wyniki dużego, wielonarodowego projektu badawczego sugerują, że istnieje jeden, zaskakująco prosty element stylu życia, który realnie zmniejsza ryzyko zaburzeń psychicznych. Wyjaśniamy, co odkryli naukowcy i jak tę wiedzę można wykorzystać na co dzień.
Nagłe, wirujące zawroty głowy, szum w jednym uchu i uczucie „pełności” w przewodzie słuchowym potrafią wyłączyć z życia na wiele godzin. Choroba Meniere’a – choć rzadka – zamienia codzienność pacjentów w nieprzewidywalne pole minowe. Sprawdź, skąd się bierze, jak ją rozpoznać i co działa najskuteczniej w terapii oraz profilaktyce.Choroba Meniere’a to przewlekłe schorzenie ucha wewnętrznego powodujące zawroty głowy, szumy uszne i utratę słuchuObjawy mogą pojawiać się nagle i znacznie utrudniać codzienne funkcjonowanieSprawdź, jakie są przyczyny, objawy i metody leczenia choroby Meniere’a oraz jak zmniejszyć ryzyko nawrotów
Do najczęstszych chorób pasożytniczych w Polsce należą owsica, giardia, świerzb i wszawica - o ile wszy czy owsiki stosunkowo łatwo rozpoznać, o tyle pasożyty takie jak tasiemiec czy glistę ludzką trudniej zdiagnozować. Objawy niektórych chorób pasożytniczych są bardzo niespecyficzne, ale niektóre znaki na ciele mogą na nie wskazywać.
W 2023 roku liczba zachorowań na malarię na świecie wyniosła około 263 milionów – to aż 11 milionów przypadków więcej niż rok wcześniej. Dane takie podała Organizacja Narodów Zjednoczonych, rzucając cień na dotychczasowe wysiłki w walce z tą chorobą tropikalną. Zamiast triumfować nad pasożytem, świat znów dryfuje w kierunku katastrofy zdrowotnej.
W ostatnich tygodniach eksperci odnotowali gwałtowny wzrost przypadków choroby wirusowej chikungunya. Sytuacja staje się coraz poważniejsza, ponieważ wirus przenoszony przez komary Aedes atakuje kolejne regiony, a lokalne systemy ochrony zdrowia są coraz bardziej przeciążone.
Podczas obiadu wszystko smakuje „jak metal”? A może nagle pojawia się nadwrażliwość na przyprawy albo niechęć do ulubionej kawy. Takie zmiany smaku zdarzają się i zwykle mają wiele przyczyn. Warto jednak wiedzieć, że mogą być też jednym z wczesnych sygnałów chorób nowotworowych, zwłaszcza w obrębie głowy i szyi. Pokażemy, jak rozpoznać zaburzenia smaku, na co jeszcze zwrócić uwagę i jak wygląda szybka diagnostyka krok po kroku – spokojnie i bez chaosu.
Przewlekła choroba nerek (PChN) to stan, w którym nerki ulegają stopniowemu, nieodwracalnemu uszkodzeniu przez okres co najmniej trzech miesięcy. Szacuje się, że PChN dotyka miliony osób na świecie, w tym znaczną część Polaków. Problem z tym schorzeniem polega na tym, że przez długi czas przebiega ono bezobjawowo lub daje bardzo niespecyficzne sygnały, które łatwo pomylić ze zwykłym zmęczeniem czy stresem. W efekcie, wielu pacjentów dowiaduje się o chorobie dopiero w zaawansowanym stadium, kiedy leczenie jest już znacznie trudniejsze. Kluczowe jest zrozumienie, jakie funkcje pełnią nerki i kto jest najbardziej zagrożony.PChN to postępujące uszkodzenie nerek trwające co najmniej 3 miesiące.We wczesnych stadiach choroba jest często bezobjawowa, co utrudnia wczesną diagnozę.Głównymi przyczynami PChN są cukrzyca i nadciśnienie tętnicze.
Przemysław Babiarz, jeden z najbardziej rozpoznawalnych komentatorów sportowych w Polsce, od lat towarzyszy kibicom podczas najważniejszych wydarzeń. Jednak poza arenami sportowymi, życie dziennikarza naznaczyły poważne wyzwania zdrowotne, które dotknęły zarówno jego, jak i jego najbliższą rodzinę. Ostatnie doniesienia o śmierci żony, Marzeny Babiarz, rzucają cień na prywatne życie komentatora, uwydatniając wagę, jaką ma troska o zdrowie w obliczu nieuleczalnej choroby.Śmierć Marzeny Babiarz była następstwem długiej i wyniszczającej choroby.Przemysław Babiarz również zmagał się w przeszłości z poważną chorobą, która na pewien czas wyłączyła go z pracy.Dziennikarz otwarcie mówi o znaczeniu profilaktyki i zachęca do regularnych badań.
Wirus syncytialny układu oddechowego, czyli RSV (ang. Respiratory Syncytial Virus), zwykle kojarzony z przeziębieniem, co kilka lat przypomina o swojej zjadliwości, szczególnie w sezonach zwiększonej zachorowalności. Media donoszą o oblężeniu oddziałów pediatrycznych i rosnącej liczbie wezwań do nagłych przypadków. Wirus ten bywa lekceważony przez dorosłych, u których przebiega łagodnie, lecz dla najmłodszych i seniorów może stanowić realne zagrożenie. Warto wiedzieć, co o skali problemu mówią aktualne dane i jak odróżnić zwykłe przeziębienie od sygnału alarmowego.RSV jest główną przyczyną zapalenia oskrzelików i płuc u niemowląt, prowadząc do hospitalizacji.U osób dorosłych i seniorów wirus ten może zaostrzać przewlekłe choroby serca i płuc.Kluczowe jest monitorowanie objawów i wiedza o tym, kiedy konieczna jest pilna konsultacja lekarska.
Endometrioza, choć często kojarzona głównie z intensywnym bólem menstruacyjnym, manifestuje się szeregiem innych, mniej oczywistych objawów. Maja Staśko w rozmowie z Agatą Gwiazdowską wyjaśnia, dlaczego stereotypy dotyczące wieku pacjentek i charakteru dolegliwości są szkodliwe, a także opisuje różne formy choroby, w tym torbiele czekoladowe. Materiał został przygotowany na podstawie wywiadu przeprowadzonego przez Agatę Gwiazdowską (Pacjenci.pl) z Mają Staśko.• Endometrioza jest „chorobą demokratyczną”, która dotyka kobiety w każdym wieku, od niemowląt po nastolatki i dwudziestolatki.• Charakterystyczne objawy to ból w trakcie miesiączki, ból po wypróżnianiu, ból w trakcie stosunków, ból przy oddawaniu moczu oraz chroniczne zmęczenie.• Torbiele endometrialne (czekoladowe) są wypełnione gęstą krwią, która silnie osadziła się w środku i w przeciwieństwie do zwykłych torbieli, nie znikają samoczynnie.
Spokojny spacer bez zadyszki, zwykły dzień i poczucie, że wszystko jest w porządku. Tymczasem miażdżyca często rozwija się po cichu, bez dolegliwości, aż do chwili, gdy przepływ krwi spada i pojawiają się pierwsze sygnały. Dobra wiadomość? Możesz nauczyć się je rozpoznawać i działać szybko. W tym przewodniku pokażemy, jak odczytać objawy i co zrobić, by ograniczyć ryzyko powikłań — gotowy na prosty plan?
Kawa, która nagle smakuje jak moneta, ulubione danie, które odpycha – taka zmiana smaku potrafi zaskoczyć. To zjawisko ma swoją nazwę: dysgeuzja. Często jest przejściowe i błahe, ale bywa też sygnałem, że warto przyjrzeć się zdrowiu uważniej.
Czy po kilku kęsach czujesz pełność, jakby „brakowało miejsca” na dalszy posiłek? To nie zawsze zwykła niestrawność. Szybkie uczucie sytości może być wczesnym sygnałem problemu w żołądku, który warto wyjaśnić, bo szybka diagnostyka realnie poprawia rokowanie. Najprostszą drogą jest konsultacja i gastroskopia — badanie, które potrafi wykryć zmiany na etapie, gdy są skutecznie leczone. Chcesz wiedzieć, jakie objawy obserwować i co zrobić dziś?
Pobudka w środku nocy nie jest niczym przyjemnym. Często nie możemy po niej zasnąć, nie wysypiamy się. Na dłuższą metę jest to niezwykle uciążliwe. Nie powinniśmy jednak bagatelizować tego sygnału od naszego organizmu. Lekarz wyjaśnia dlaczego. Szacuje się, że prawie połowa dorosłych cierpi na bezsennośćIm człowiek jest starszy, tym bardziej wzrasta u niego ryzyko pojawienia się kłopotów ze snem. Wynika to często z rozmyślania nad przyszłością lub po prostu z wybudzania się w środku nocyA dlaczego się wybudzamy? Przyczyn jest wiele, a należą tu, m.in. zmiany zwyrodnieniowe w odcinku kręgosłupa lub problemy z wydzielaniem kortyzolu lub niewydolność żylna
Łazienka, choć regularnie sprzątana, jest środowiskiem idealnym dla rozwoju pewnych mikroorganizmów – jest ciepło, wilgotno i często słabo wentylowana. Czasem możemy natknąć się w niej na niepozorne, szare lub czarne skupiska, które wielu z nas ma odruch, by szybko usunąć ręką lub szmatką. Lekarze i mikrobiolodzy ostrzegają: lepiej tego nie dotykać. Mowa o pleśni, która jest znacznie większym problemem niż tylko defektem estetycznym.Pleśń pojawiająca się w łazience to najczęściej grzyby z rodzaju Aspergillus lub Cladosporium, które rozwijają się na powierzchniach bogatych w celulozę lub w wilgotnych fugach.Wdychanie zarodników pleśni jest poważnym problemem zdrowotnym, szczególnie dla alergików i osób z obniżoną odpornością, a także dla dzieci.Lekarze ostrzegają przed bezpośrednim kontaktem z pleśnią i zalecają stosowanie odpowiednich środków ochrony osobistej oraz chemicznych, by uniknąć jej rozprzestrzeniania.
Rak trzustki to bardzo agresywny nowotwór. Jest również bardzo niebezpieczny, ponieważ zwykle wykrywany jest w bardzo zaawansowanym stadium. Niewiele osób wie jednak, że nasz organizm wysyła dwa sygnały, że dzieje się coś złego nawet na rok przed diagnozą.
Okazuje się, że rozmiar szyi to coś więcej niż kwestia ubrań — to ważny wskaźnik stanu zdrowia. Naukowcy z Uniwersytetu w Kingston podkreślają, że obwód szyi może ujawniać, jak rozłożona jest tkanka tłuszczowa w górnej części ciała, a tym samym jakie choroby mogą czyhać na nas w przyszłości.
Naukowcy opublikowali nowe dane, które rzucają światło na jeden z najsilniej działających czynników zwiększających ryzyko nowotworów. Wyniki badań wskazują, że zagrożenie jest znacznie poważniejsze, niż dotąd zakładano — a świadomość społeczna wciąż pozostaje bardzo niska.
Obecnie trwający sezon grypowy może okazać się najcięższym od dekady. Brytyjscy eksperci biją na alarm: nowy szczep wirusa, który uległ większej mutacji niż zwykle, może sprawić, że dostępne szczepionki będą mniej skuteczne. Już teraz wzrost zachorowań odnotowano w Wielkiej Brytanii i Japonii, co może zwiastować wcześniejsze rozpoczęcie sezonu grypowego.
Coraz więcej pacjentów wychodzi z prywatnych gabinetów lekarskich rozczarowanych — zamiast fachowej opieki otrzymują krótką, powierzchowną konsultację, za którą płacą kilkaset złotych. Skargi trafiają już do Rzecznika Praw Pacjenta, a UOKiK i Rzecznik zapowiadają kontrole największych sieci medycznych.
