Klątwa faraona to nie mit. Czego nie jeść i nie pić na wakacjach w Egipcie?

Woda kranowa i jej ukryte formy

Woda w lokalnych wodociągach zawiera florę bakteryjną oraz patogeny (takie jak pierwotniaki Giardia lamblia), na które układ pokarmowy Europejczyka nie wykształcił odporności. Unikanie bezpośredniego picia wody z kranu to podstawa, jednak turyści często zapominają o jej ukrytych formach. Aby zminimalizować ryzyko zakażenia i biegunki:

• pij wyłącznie wodę butelkowaną i zawsze przed otwarciem sprawdzaj, czy korek jest fabrycznie zaplombowany,
• zrezygnuj z kostek lodu w drinkach, sokach i napojach gazowanych – proces mrożenia nie niszczy bakterii ani wirusów, a jedynie je usypia do momentu trafienia do organizmu,
• myj zęby, używając wyłącznie wody z butelki, i unikaj płukania szczoteczki pod bieżącą wodą.

Uwaga na surowe warzywa i owoce

Szwedzkie stoły oferują szeroki wybór sałatek i świeżych owoców, jednak z punktu widzenia epidemiologicznego wymagają one szczególnej ostrożności. Surowe warzywa i owoce są niemal zawsze płukane w lokalnej wodzie kranowej. Taka praktyka sprawia, że na liściach sałaty czy skórce pomidora mogą osadzać się bakterie, które wywołują stan zapalny błony śluzowej jelit.

Warto kierować się tutaj podstawową zasadą medycyny podróży: „ugotuj, upiecz, obierz albo zapomnij” (ang. boil it, cook it, peel it, or forget it). Jeśli owoc nie ma grubej, samodzielnie obieranej przez Ciebie skóry (jak banan, melon czy cytrusy), a warzywo nie przeszło obróbki termicznej – ze względów bezpieczeństwa zrezygnuj z jego spożycia.

Nabiał i jedzenie uliczne (street food)

Degustacja lokalnych przysmaków na straganach to popularny element podróży, ale wiąże się z ryzykiem zdrowotnym. Żywność eksponowana na słońcu i przechowywana poza lodówką znacznie szybciej się psuje, stając się środowiskiem sprzyjającym namnażaniu patogenów.

Podczas urlopu warto całkowicie wykluczyć z diety:

• lokalne lody gałkowe i domowe desery – często produkowane rzemieślniczo z wykorzystaniem nieprzegotowanej wody lub niepasteryzowanego mleka, co może stanowić źródło zakażeń m.in. bakteriami z rodzaju Listeria,
• surowe, niedogotowane mięso i owoce morza – właściwa obróbka termiczna i osiągnięcie odpowiedniej temperatury we wnętrzu potrawy to najskuteczniejszy sposób na zniszczenie pasożytów oraz wirusów układu pokarmowego,
• świeżo wyciskane soki z ulicznych stoisk – sprzęt do wyciskania rzadko przechodzi prawidłową sterylizację, a owoce często myte są w wodzie nieprzeznaczonej do spożycia.

Apteczka podróżnika: probiotyki i leki

Odpowiednie przygotowanie apteczki to istotny element wyjazdu do krajów o odmiennym standardzie sanitarnym. Choć nie istnieje środek gwarantujący pełną ochronę przed infekcją, odpowiednio dobrane preparaty mogą zmniejszyć ryzyko zakażenia lub złagodzić jego przebieg:

• profilaktyka: na kilka dni przed wyjazdem oraz w jego trakcie warto przyjmować probiotyki zawierające szczepy drobnoustrojów o udowodnionym działaniu (np. Saccharomyces boulardii lub Lactobacillus rhamnosus GG), które wspierają naturalną barierę jelitową,
• zapobieganie odwodnieniu: jeśli pojawią się dolegliwości żołądkowe, najważniejsze jest niedopuszczenie do utraty płynów, dlatego podstawą leczenia są doustne płyny nawadniające (elektrolity z apteki), które uzupełniają niedobory wody i minerałów,
• leczenie doraźne: w łagodzeniu objawów stosuje się leki hamujące perystaltykę jelit (np. zawierające loperamid), jednak należy używać ich ostrożnie i unikać w przypadku wysokiej gorączki,
• leczenie przyczynowe: w zwalczaniu bakterii pomocne bywają leki o działaniu miejscowym w świetle jelita (np. nifuroksazyd), natomiast przy ciężkim i długotrwałym przebiegu infekcji konieczna jest konsultacja lekarska, która może zakończyć się wdrożeniem antybiotykoterapii.