Wyszukaj w serwisie
#PrawoiZdrowie choroby profilaktyka problemy cywilizacyjne żywienie zdaniem lekarza uroda i pielęgnacja dziecko
Pacjenci.pl > Profilaktyka i leczenie > Fascynujące odkrycie naukowców. Ten lek sprawia, że krew staje się toksyczna dla komarów
Izabela Nestioruk-Narojek
Izabela Nestioruk-Narojek 05.04.2025 08:00

Fascynujące odkrycie naukowców. Ten lek sprawia, że krew staje się toksyczna dla komarów

Komary
fot.bsrieth/Getty Images

Naukowcy odkryli zadziwiającą właściwość nityzynonu, leku stosowanego w leczeniu rzadkich chorób metabolicznych. Okazuje się bowiem, że ten lek sprawia, że krew staje się toksyczna dla komarów. Może mieć to ogromne znaczenie w walce z chorobami, które są przenoszone przez owady.

Komary zabijają wielu ludzi. Problem może się rozwiązać

Według "World Mosquito Program" na choroby przenoszone przez komary zapada prawie 700 milionów ludzi. Szacuje się, że choroby przenoszone przez te owady mogą stanowić zagrożenie dla około 40% populacji świata. Szacunkowo z tego powodu rocznie umiera od 750 tys. do 3 mln ludzi. Najnowsze odkrycie naukowców może być więc ogromną szansą. Przeczytaj: Stosujesz środki odstraszające owady? Ważny apel Głównego Inspektoratu Sanitarnego

Objawy są mylące, a działać trzeba szybko. To muszą wiedzieć rodzice To najlepszy sposób na kleszcze. GIS podpowiada, czego używać

Ten lek sprawia, że krew staje się toksyczna dla komarów. Te owady go nienawidzą

Jedną z obecnie stosowanych metod jest podawanie leku przeciwpasożytniczego - iwermektyny. Gdy komary spożywają krew zawierającą ten lek, to skraca to ich życie. Niestety jest to substancja toksyczna dla środowiska, a jej nadużywanie w leczeniu ludzi i zwierząt sprawia, że komary się uodporniają. 

Naukowcy z University of Notre Dame (USA) odkryli jednak inny lek, który może zmniejszyć występowanie komarów - nityzynon. Stosuje się go w rzadko występujących, uwarunkowanych genetycznie chorobach metabolicznych – alkaptonurii i tyrozynemii typu 1. Blokując enzym dioksygenazę 4-hydroksyfenylopirogronianu (HPPD), biorącą udział w metabolizmie tyrozyny przeciwdziała gromadzeniu się szkodliwych dla organizmu metabolitów. Blokowanie HPPD ma ogromne znaczenie w przypadku komarów. Uniemożliwia im prawidłowe trawienie wyssanej od żywiciela krwi, co powoduje szybką śmierć. Przeczytaj: Gryzą cię komary? Biotechnolog wyjaśnia, dlaczego mogą wybierać akurat ciebie

Projekt bez nazwy - 2025-04-03T153449.397.png
fot. Komary nienawidzą tego leku

- Rzeczywiście, działanie nityzynonu było fantastyczne; ma on znacznie dłuższy okres półtrwania we krwi ludzkiej niż iwermektyna, co oznacza, że jego działanie przeciw komarom utrzymuje się w organizmie człowieka znacznie dłużej. Ma to krytyczne znaczenie, gdy jest stosowany w terenie - ze względów bezpieczeństwa i ekonomicznych – podkreślił Álvaro Acosta Serrano, profesor nauk biologicznych na Uniwersytecie Notre Dame i współautor badania. 

Nityzynon na komary. Koszt duży, ale działanie ogromne

„W przyszłości korzystne może być naprzemienne stosowanie nityzynonu i iwermektyny w celu kontroli komarów” - zaznaczył Haines. „Na przykład nityzynon mógłby być stosowany na obszarach, na których utrzymuje się oporność na iwermektynę lub gdzie iwermektyna jest już intensywnie stosowana u zwierząt gospodarskich i ludzi” – powiedział z kolei Robert Gregory National Alkaptonuria Centre z Royal Liverpool University Hospital.

Aktualnie za lek w najmniejszej dawce należy zapłacić ponad 1000 złotych za opakowanie. Co ciekawe, w Polsce jest on refundowany. Przeczytaj: Nie uwierzysz, co lekarz poleca na ukąszenia komarów. Ból i swędzenie znikają w mgnieniu oka

 

Projekt bez nazwy - 2025-04-03T153736.263.png
fot. Daily Art/Nulisart, Komary przenoszą wiele niebezpiecznych chorób

- Nityzynon to wszechstronny związek, który można również stosować jako insektycyd. Szczególnie interesujące jest to, że działa on konkretnie na owady ssące krew, co czyni go przyjazną dla środowiska opcją – podkreślił Acosta Serrano.