Jak śpią pacjenci z nadciśnieniem? Polskie badanie wykazuje niepokojące zależności
Sen i ciśnienie tętnicze są ze sobą ściśle powiązane. Najnowsze badanie zespołu z Wrocławia wykazało, że osoby z nadciśnieniem częściej doświadczają bezdechów, wybudzeń i gorszej saturacji nocnej. Analiza potwierdza też znaczenie jakości snu w kontroli ciśnienia oraz w profilaktyce sercowo-naczyniowej.
- Polskie badanie z Wrocławia pokazuje, że osoby z nadciśnieniem śpią inaczej niż zdrowi.
- Międzynarodowe wytyczne coraz częściej zwracają uwagę na jakość snu w kontroli ciśnienia.
- Kiedy objawy nocne powinny być sygnałem do wizyty u lekarza?
Ustalenia polskich naukowców
Wrocławski zespół przeanalizował wyniki polisomnografii u 133 osób z podejrzeniem obturacyjnego bezdechu sennego (OSA), w tym 52 z nadciśnieniem tętniczym. U pacjentów z NT stwierdzono:
- wyższy wskaźnik bezdechów (AHI),
- częstsze wybudzenia oddechowe i ruchy kończyn,
- gorszą efektywność snu i niższą saturację nocną,
- wyższe wartości CRP, kwasu moczowego i glukozy oraz niższe stężenie magnezu.
Fragmentacja snu korelowała także z gospodarką wapniowo-witaminą D. Badanie ma charakter obserwacyjny, dlatego pokazuje jedynie zależności, a nie związki przyczynowo-skutkowe. Przeczytaj: Najczęstsze choroby po 65. roku życia. Kradną cenne minuty
Sen a ryzyko nadciśnienia
Międzynarodowe badania i metaanalizy potwierdzają, że zbyt krótki lub nieregularny sen zwiększa ryzyko rozwoju nadciśnienia, szczególnie u osób młodszych i w średnim wieku. Znaczenie ma nie tylko długość, ale również jakość i regularność snu. Zaburzenia snu nasilają aktywność współczulną i podnoszą poziom katecholamin, co sprzyja nocnym skokom ciśnienia. Przeczytaj: Nadciśnienie to nie jest „cichy zabójca”. Daje wiele objawów, wystarczy je znać
Europejskie wytyczne ESH 2023 zalecają:
- zbieranie wywiadu dotyczącego snu (chrapanie, pauzy oddechowe, informacje od partnera),
- rozważenie oceny nocnych wartości ciśnienia i tzw. „dippingu”,
- diagnostykę i leczenie OSA, jeśli są ku temu wskazania.
Terapia CPAP u chorych z OSA pozwala obniżyć ciśnienie skurczowe średnio o kilka mmHg, szczególnie u pacjentów z nadciśnieniem opornym.
Jak dbać o sen przy nadciśnieniu?
Eksperci podkreślają, że higiena snu to element profilaktyki sercowo-naczyniowej porównywalny z dietą i aktywnością fizyczną. Zalecają:
- regularny sen trwający 7–9 godzin,
- stałe pory zasypiania i wstawania,
- ograniczenie alkoholu i ciężkich posiłków wieczorem,
- redukcję masy ciała i utrzymanie aktywności fizycznej.
Do wizyty u lekarza (POZ, kardiolog lub poradnia snu) powinny skłonić nas:
- głośne, codzienne chrapanie,
- pauzy w oddychaniu podczas snu,
- poranne bóle głowy, senność dzienna i problemy z koncentracją,
- kołatania serca w nocy,
- nadciśnienie oporne lub skoki nocnych wartości ciśnienia.
