Nie 26, ale o 9 dni więcej urlopu w 2025 roku. Efekt zmian w Kodeksie na plus

26 dni urlopu to już przeszłość

Przyzwyczajeni jesteśmy do tego, że pracując w pełnym wymiarze na umowie o pracę przysługuje nam 26 dni urlopu, a dokładnie:

• 20 dni – jeżeli staż pracy wynosi mniej niż 10 lat,
• 26 dni – jeżeli staż pracy wynosi ponad 10 lat.

Pamiętamy jeszcze o 2 dniach „na dziecko”, ewentualnie o urlopach okolicznościowych z okazji ślubu, narodzin dziecka, czy pogrzebu. I to właściwie na tyle. A mamy przecież jeszcze kilka dni urlopu do wykorzystania, które przysługują w danym roku i – o czym także warto wiedzieć – nie przechodzą na kolejny rok. 

Przeczytaj też: Od dziś rusza dodatkowy urlop. Kto i na jakich zasadach będzie mógł skorzystać?

Mamy do dyspozycji nawet 35 dni wolnego

Już nie 26, a nawet 35 dni urlopu nam przysługuje. Zawdzięczamy to nowelizacji Kodeksu pracy z 26 kwietnia 2023 roku, która wdrożyła do polskiego prawodawstwa dwie unijne dyrektywy dotyczące przejrzystych warunków pracy oraz tzw. work-life balance. I w efekcie mamy do dyspozycji:

• 20 lub 26 dni urlopu wypoczynkowego (jak wyżej),
   
• 2 dni lub 16 godzin opieki nad dzieckiem (niezależnie od stażu pracy),
   
• 5 dni urlopu opiekuńczego – który przysługuje nie tylko rodzicom (niezależnie od stażu pracy),
   
• 2 dni lub 16 godzin wolnego z powodu siły wyższej (również niezależnie od stażu pracy).

Przeczytaj także: Urlop za 7-letnią lojalność. Dla kogo 90 dni na regenerację?

Opieka nad dzieckiem

2 dni opieki nad dzieckiem przysługują pracownikowi, który ma przynajmniej jedno dziecko i ten wymiar 2 dni nie zależy od liczby pociech (niestety). 

• dotyczy przy dziecku do 14. roku życia,
   
• pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia,
   
• urlop można wykorzystać w różnych sytuacjach, np. na szczepienie dziecka, wizytę lekarską, uroczystości szkolne czy przedszkolne, itp.,
   
• pracownik, który jest rodzicem, ale nie wychowuje dziecka, nie może skorzystać z tego urlopu.

Przeczytaj też: 19 marca 2025 wchodzi nowy rodzaj urlopu. Oto szczegóły

Urlop opiekuńczy

Ten urlop może wziąć każdy, nie tylko rodzice. Można go przeznaczyć na opiekę nad dowolną bliską osobą:

• mężem/żoną,
• dzieckiem,
• matką/ojcem,

Urlop opiekuńczy można także wziąć na partnera, z którym jesteśmy w związku nieformalnym, a nawet na siostrę, czy teścia, o ile osoby te zamieszkują wspólnie z pracownikiem w gospodarstwie domowym.

• za ten urlop przysługuje wynagrodzenie,
   
• można go wykorzystać częściowo lub w całości,
   
• okres urlopu opiekuńczego wliczany jest do okresu zatrudnienia,
   
• urlop opiekuńczy nie ma wpływu na urlop wypoczynkowy, w tym na urlop na żądanie,
   
• pracodawca nie może odmówić pracownikowi tego urlopu, nie może też żądać przedstawienia uzasadnienia do jego przyznania, np. dokumentacji medycznej,
   
• urlop opiekuńczy udzielany jest na wniosek pracownika (w formie papierowej, albo mail czy nawet SMS) w terminie nie krótszym niż 1 dzień przed rozpoczęciem korzystania z tego urlopu.

Urlop z powodu siły wyższej

Kolejny urlop, z którego istnienia warto sobie zdawać sprawę, to urlop z powodu siły wyższej. W jego przypadku warto wiedzieć, że jest płatny w wysokości 50% wynagrodzenia, a także, że:

• pracodawca ma obowiązek udzielić zwolnienia na wniosek pracownika, złożony najpóźniej w dniu jego wykorzystania,
   
• nie obowiązuje określony wzór wniosku,
   
• to pracownik decyduje, czy chce wykorzystać zwolnienie w dniach, czy godzinach,
   
• w przypadku pracownika zatrudnionego na część etatu wymiar zwolnienia ustala się proporcjonalnie do jego czasu pracy,
   
• „siła wyższa” to nagłe, pilne sytuacje rodzinne – np. wypadek lub choroba bliskiej osoby – które wymagają osobistej obecności pracownika i są od niego niezależne, czy inne ważne sprawy.