Wysoka temperatura a mikroplastik. Dlaczego nie wolno zostawiać wody w samochodzie?
Biotechnolożka dr Karolina Kowalczyk zwraca uwagę na powszechny błąd w przechowywaniu wody pitnej. Zostawianie plastikowych butelek w nagrzanych pomieszczeniach, na przykład w samochodzie latem, sprzyja migracji cząsteczek plastiku do płynu. Proces ten zachodzi szybko i zwiększa ilość mikroplastiku w wodzie w porównaniu z przechowywaniem w niższych temperaturach.
- Mikroplastik migruje do wody pitnej znacznie szybciej pod wpływem wysokich temperatur, np. w zamkniętym samochodzie
- Narażenie na mikroplastik zwiększa ryzyko stanów zapalnych, chorób nowotworowych, schorzeń immunologicznych oraz negatywnie wpływa na płodność i układ rozrodczy
- Cząsteczki plastiku przenikają przez ściany jelita i kumulują się w tkankach organizmu
Mikroplastik w wodzie pitnej – mechanizm zanieczyszczenia
Dr Karolina Kowalczyk, biotechnolożka specjalizująca się w bezpieczeństwie żywności, podkreśla, że sposób przechowywania wody w butelkach plastikowych ma bezpośredni wpływ na jej jakość. Wysokie temperatury panujące w zamkniętych pojazdach w upalne dni przyspieszają proces migracji mikroplastiku z tworzywa do płynu. Jak wskazuje ekspertka, cząsteczki plastiku wnikają do wody w znacznie większych ilościach niż w warunkach chłodniejszych.
Badania naukowe potwierdzają obecność mikroplastiku i nanoplastiku w wodzie butelkowanej. Przykładowo, zespół badawczy z Uniwersytetu Columbia i Rutgers w 2024 roku wykrył średnio 240 tysięcy cząstek plastiku na litr wody w popularnych markach butelkowanych, z czego około 90 procent stanowiły nanoplastiki. Warunki przechowywania, w tym ekspozycja na ciepło, odgrywają kluczową rolę w nasileniu tego zjawiska.
Proces degradacji plastiku PET pod wpływem temperatury i promieniowania UV prowadzi do uwalniania nie tylko cząstek, lecz także dodatków chemicznych. Badania opublikowane m.in. w International Journal of Environmental Research and Public Health przez polskich naukowców wykazały wzrost migracji bisfenolu A (BPA) przy wyższych temperaturach, choć stężenia pozostawały poniżej obowiązujących limitów prawnych.

Skutki zdrowotne obecności mikroplastiku w organizmie
Mikroplastik dostający się do organizmu wraz z wodą pitną jest potencjalnie szkodliwy, ponieważ cząsteczki przenikają przez barierę jelitową i gromadzą się w różnych tkankach. Dr Karolina Kowalczyk wskazuje, że wyniki badań dowodzą zwiększonego ryzyka rozwoju stanów zapalnych, chorób nowotworowych oraz schorzeń o podłożu immunologicznym.
Dodatkowo obecność mikroplastiku może negatywnie wpływać na płodność i układ rozrodczy. Cząsteczki te są na tyle małe, że mogą wchodzić w interakcje z komórkami i transportować związane z nimi substancje chemiczne, w tym te o działaniu endokrynnie zaburzającym.
Badania z lat 2018–2024, przeanalizowane m.in. przez naukowców z Concordia University w Montrealu, wskazują, że regularne spożycie napojów z jednorazowych butelek plastikowych zwiększa roczne narażenie na mikroplastik o około 90 tysięcy cząstek w porównaniu z wodą z kranu lub napojami w opakowaniach szklanych.
Zalecenia dotyczące przechowywania i spożycia wody pitnej
Dr Karolina Kowalczyk radzi rezygnować z dużych plastikowych opakowań, szczególnie w podróży. W razie potrzeby można przelać wodę do mniejszej butelki plastikowej, lecz najlepszym wyborem pozostają opakowania szklane. Szkło nie tylko chroni wodę przed czynnikami zewnętrznymi, lecz także nie zmienia jej smaku ani zapachu.
Woda pitna ma określony termin przydatności do spożycia. Po otwarciu butelki należy ją wypić w ciągu 24 godzin, aby zminimalizować ryzyko dalszego zanieczyszczenia lub rozwoju mikroorganizmów.
- unikać pozostawiania butelek plastikowych w nagrzanym samochodzie lub innych miejscach o wysokiej temperaturze,
- preferować opakowania szklane przy zakupie lub przechowywaniu wody.
- spożywać otwartą butelkę wody w ciągu 24 godzin,
- w miarę możliwości sięgać po wodę z kranu filtrowaną lub przechowywaną w opakowaniach wielokrotnego użytku.
Stosowanie się do tych zasad pozwala ograniczyć narażenie na mikroplastik bez rezygnacji z codziennego spożycia wody pitnej.
Źródło: Pacjenci.pl