Pora przyjmowania leków odgrywa kluczową rolę w skuteczności terapii. Nasz organizm funkcjonuje zgodnie z rytmem dobowym.– Jesteśmy bardzo mądrą maszyną, która w ciągu dnia działa inaczej niż w nocy – przypomina dr n. farm. Marek Malinowski. Zmienia się m.in. ciśnienie krwi, aktywność układu krążenia i reakcje ze strony układu oddechowego. To sprawia, że również leki – w tym popularne preparaty dostępne bez recepty (OTC) na kaszel, katar czy alergię – powinny być stosowane o odpowiednich porach, aby działały optymalnie.Materiał powstał na podstawie rozmowy Ewy Basińskiej (Pacjenci.pl) z ekspertem.
Wiele osób sięga po leki dostępne bez recepty (OTC) oraz suplementy diety, często nie zdając sobie sprawy z tego, że moment ich przyjęcia ma kluczowe znaczenie dla skuteczności i bezpieczeństwa terapii. O tym, kiedy lek powinien być przyjęty na czczo, a kiedy razem z posiłkiem, decyduje przede wszystkim jego charakter chemiczny, wrażliwość na środowisko przewodu pokarmowego oraz pora dnia, w której ma zadziałać.Materiał powstał na podstawie rozmowy Ewy Basińskiej (Pacjenci.pl) z dr. n. farm. Markiem Malinowskim.Na czczo (30–45 minut przed pierwszym posiłkiem) przyjmuje się leki trudno wchłanialne z przewodu pokarmowegoW trakcie lub po posiłku należy stosować preparaty silnie działające, które mogą podrażniać śluzówkę żołądkaO sposobie przyjmowania leku decyduje jego odporność na soki trawienne i kwas solny oraz ryzyko podrażnienia przewodu pokarmowego
Kawa, śniadanie, tabletka „na wszelki wypadek”. Syrop „na noc, żeby nie kaszleć”. Garść suplementów „na odporność, na kości, na nerwy”. Brzmi znajomo? Według badań 75 proc. Polaków kupuje suplementy i leki bez recepty, ale większość z nas nie ma pojęcia, jak je przyjmować, żeby naprawdę działały, a nie szkodziły.O tym, co brać na czczo, co łykać z jedzeniem, czego absolutnie nie popijać sokiem grejpfrutowym i w jaki sposób łatwo doprowadzić się do przedawkowania, rozmawiamy na kanale Pacjenci.pl. Gościem Ewy Basińskiej jest farmaceuta, dr nauk farm. Marek Malinowski z Okręgowej Izby Aptekarskiej w Warszawie.– Nasz organizm jest bardzo mądrą maszyną. W większości przypadków wystarczy mu tylko trochę pomagać, a nie przeszkadzać – podkreśla dr Malinowski. – A od tego, kiedy i jak przyjmujemy leki, zależy ich skuteczność i bezpieczeństwo.Najważniejsze rzeczy, które wpływają na działanie leków:pora dnia (rano, wieczorem, „do godziny 18”)to, czy tabletka trafia na czczo czy z jedzeniemnapój, którym popijamy lekskład naszych posiłków (tłuszcz, ostre przyprawy)interakcje z innymi lekami i suplementamiobecność konkretnych substancji w kilku preparatach naraz (np. paracetamol)
Bierzesz tabletkę, żeby szybciej „postawiła cię na nogi”, a jednak efekt jest marny? Albo łączysz kilka preparatów naraz, bo „przecież to tylko przeciwbólowy”? Wbrew pozorom najpopularniejsze leki – od paracetamolu i ibuprofenu po środki na alergię – mają ściśle określone zasady działania. A błędy, które popełnia większość z nas, mogą sprawić, że nie podziałają… albo zaszkodzą.Wiele osób nie wie, że paracetamol nie działa przeciwzapalnie, przez co sięga po niego w nieodpowiednich sytuacjachIbuprofen wymaga jedzenia w żołądku – na pusty może podrażniać i przynosić słabszy efektPreparaty na alergię bywają nadużywane, zwłaszcza „na sen”, mimo że większość nie działa doraźnieNajczęstszym błędem jest łączenie kilku leków z tą samą substancją czynnąW przeziębieniu można niechcący przekroczyć dawkę paracetamolu, jeśli stosuje się saszetki plus tabletki jednocześnie
Jedna tabletka może spowolnić reakcję kierowcy tak samo jak kieliszek wódki. Wielu prowadzących nie zdaje sobie z tego sprawy, a konsekwencje bywają poważne – łącznie z więzieniem. Sprawdzamy, które leki wykluczają z jazdy i jakie przepisy obowiązują w Polsce.Czy wiesz, że niektóre popularne leki mogą wpłynąć na Twoją zdolność prowadzenia samochodu?Sprawdź, co warto wiedzieć o przepisach dotyczących farmakoterapii a jazdy autemPoznaj zagrożenia, o których wielu kierowców nie ma pojęcia
Chorzy w Polsce znów stają przed realnym ryzykiem: GIF opublikował kolejną listę leków zagrożonych brakiem dostępności. Dla wielu pacjentów oznacza to niepewność, czy otrzymają potrzebny preparat dokładnie wtedy, gdy będzie najbardziej potrzebny. Lista leków o utrudnionej dostępności obejmuje setki produktów i w ostatnich latach systematycznie się wydłuża. Przyczyn jest wiele — od zakłóceń w łańcuchu produkcji i dystrybucji, przez gwałtowny wzrost popytu, po eksport leków za granicę, który wymusza dodatkowe działania nadzorcze państwa.Problemy dotyczą różnych grup leków: antybiotyków, preparatów neurologicznych, leków onkologicznych oraz podstawowych terapii stosowanych przewlekle. Każdy z tych segmentów reaguje na inne zjawiska rynkowe, ale skutki dla pacjentów są podobne — niepewność i konieczność dostosowania leczenia.
Wyobraź sobie, że zamiast szeregu leków na serce — statyn, leków obniżających ciśnienie czy aspiryny — wystarczyłaby codzienna porcja probiotyku albo modyfikacja diety. Brzmi jak marzenie? Naukowcy coraz śmielej przyglądają się tej możliwości. W obliczu wciąż ogromnej skali chorób sercowo-naczyniowych w Polsce, każda nowa droga walki o zdrowie serca zasługuje na uwagę.
Główny Inspektorat Farmaceutyczny poinformował o wycofaniu z obrotu kilku leków i kropli do oczu. Decyzje zapadły na podstawie wykrytych nieprawidłowości związanych z jakością i bezpieczeństwem preparatów. Chodzi m.in. o zanieczyszczenia chemiczne, niewłaściwe uwalnianie substancji czynnych oraz przekroczenia dopuszczalnych norm zawartości składników aktywnych.GIF wycofał z aptek popularne leki i krople do oczu – sprawdź listę i numery seriiSprawdź, które leki zostały wycofane przez GIF w listopadzie 2025 i co zrobić, jeśli masz je w domuLista wycofanych leków i kropli do oczu: decyzje GIF, powody i zalecenia dla pacjentów
W Polsce działa program, dzięki któremu miliony osób mogą otrzymać leki na receptę całkowicie za darmo. Wystarczy spełnić kilka prostych warunków, aby znacząco obniżyć wydatki na leki. Sprawdź, kto może wystawić receptę i jakie preparaty obejmuje to wsparcie.
Na horyzoncie pojawia się lek, który może odmienić los pacjentów z opornym i niekontrolowanym nadciśnieniem tętniczym. Wyniki dużego badania klinicznego pokazują, że dodanie Baxdrostatu do standardowej terapii pozwala obniżyć ciśnienie skurczowe średnio o 15,7 mmHg. To rezultat, którego do tej pory nie udało się osiągnąć żadnemu nowemu lekowi w tej grupie chorych.Baxdrostat jest inhibitorem syntezy aldosteronu, czyli hormonu, który odgrywa kluczową rolę w utrzymywaniu podwyższonego ciśnieniaW badaniu klinicznym lek obniżał ciśnienie skurczowe o 14,5–15,7 mmHg, mimo że pacjenci przyjmowali już 2–3 inne leki przeciwnadciśnienioweW porównaniu z placebo różnica wyniosła 8,7–9,8 mmHg i była statystycznie istotnaJedynym odnotowanym działaniem niepożądanym wymagającym uwagi było sporadyczne podwyższenie poziomu potasuLek oceniono jako bezpieczny w 12-tygodniowej obserwacji
W Polsce rośnie liczba substancji całkowicie zakazanych w lekach i suplementach diety. Eksperci ostrzegają: część popularnych produktów może poważnie szkodzić zdrowiu, a niektóre zawarte w nich składniki mają działanie porównywalne do silnych leków lub dopingów. Oto aktualna czarna lista związków, które całkowicie wycofano z obrotu.
Setki tysięcy osób w Polsce codziennie sięga po tabletki regulujące pracę tarczycy. To jeden z najczęściej przepisywanych leków, który pozwala utrzymać prawidłowy poziom hormonów i uniknąć groźnych dla zdrowia skutków ich niedoboru. Tym bardziej niepokojąca jest decyzja Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego o natychmiastowym wycofaniu z obrotu jednej z partii popularnego preparatu. Powód? Wykryto niezgodność jakościową, która może wpływać na skuteczność terapii i bezpieczeństwo pacjentów.Główny Inspektorat Farmaceutyczny wydał decyzję o natychmiastowym wycofaniu z obrotu popularnego leku hormonalnegoPowodem są niezgodności jakościowe wykryte w jednej z serii produktuLek stosowany jest w leczeniu niedoczynności tarczycy i należy go niezwłocznie zwrócić do aptekiDecyzja ma charakter natychmiastowej wykonalności
W bieżącym miesiącu Główny Inspektorat Farmaceutyczny wydał serię pilnych decyzji dotyczących wycofania z rynku popularnych leków stosowanych na nadciśnienie, cholesterol, niedoczynność tarczycy i ból. Przyczyną były poważne wady jakościowe, które mogły wpłynąć na skuteczność, a nawet bezpieczeństwo terapii. Farmaceuci apelują, by pacjenci sprawdzili numery serii posiadanych preparatów i w razie wątpliwości skonsultowali się z lekarzem lub farmaceutą.GIF wycofał z obrotu cztery popularne leki: Cozaar, Storvas CRT, Euthyrox N 25 i Vendal retardDecyzje mają rygor natychmiastowej wykonalności z powodu stwierdzonych wad jakościowychCzęść serii leków mogła mieć nieprawidłową zawartość substancji czynnej lub wadliwe opakowaniaPacjenci mogą zwracać leki do aptek bez paragonu — przypominają farmaceuci
ięgasz po Ibuprofen, bo szybko znosi ból i obniża gorączkę. Jednocześnie przyjmujesz suplementy z Ginkgo biloba (miłorząb japoński) „na pamięć i krążenie”? To mieszanka, którą lekarze nazywają tykającą bombą. Ginkgo nasila działanie przeciwzakrzepowe ibuprofenu i może prowadzić do krwotoku w mózgu lub przewodzie pokarmowym.
Główny Inspektorat Farmaceutyczny natychmiast wycofał z obrotu jedną z serii popularnego leku na cholesterol. Powodem jest niespełnienie wymogów jakościowych – substancja czynna uwalnia się zbyt wolno, co grozi nieskutecznością terapii. Sprawdź, czy masz ten lek w domu, i jak bezpiecznie go zastąpić.
Rak trzustki wciąż zabija szybciej, niż lekarze są w stanie działać. Tymczasem amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA) uruchomiła właśnie wyjątkowo ekspresową ścieżkę, by dopuścić do obrotu daraksonrasib – pierwszy lek, który w badaniach klinicznych podwoił medianę przeżycia pacjentów z przerzutami. Czy to początek końca ponurej statystyki?Przyspieszona ocena: FDA może dać zielone światło już w ciągu 30 dni, a nie roku Podwojenie mediany życia do 15,6 miesiąca u chorych po nieudanej chemioterapii Rak trzustki ma dziś zaledwie 13 proc. 5-letniego przeżycia – najgorszy wynik wśród dużych nowotworów
Polska mogłaby zaoszczędzić 16 mld złotych rocznie poprawiając równy dostęp do opieki zdrowotnej i edukacji o zdrowiu – wynika z badania Health Inclusivity Index „Economist Impact” 1 zrealizowanym przy wsparciu Haleon. Poprawa poziomu wiedzy o zdrowiu zaledwie o 25% mogłaby przynieść oszczędności rzędu 303 mld dolarów rocznie w 40 krajach objętych badaniem 2. Osoby o niskich dochodach, z ograniczoną wiedzą zdrowotną, kobiety w wieku reprodukcyjnym oraz osoby po 50. roku życia najczęściej napotykają bariery w dbaniu o zdrowie. Wyrównywanie szans w dostępie do opieki i edukacji zdrowotnej poprawia jakość życia i przynosi korzyści ekonomiczne całemu społeczeństwu. Równość w zdrowiu to inwestycja o wysokiej stopie zwrotu. W szczególności edukacja i profilaktyka zmniejszają presję na system ochrony zdrowia i wspierają długofalowy rozwój gospodarki.
Penicylina ubogich to popularne, żartobliwe określenie domowych mikstur na przeziębienie, które wiele osób pije w sezonie infekcji. Najczęściej chodzi o ciepły napój z gorącej wody, miodu i cytryny lub dodatkiem czosnku, czasem również o ziołowy syrop. Jak przygotować taki napój rozsądnie i czego realnie można się po nim spodziewać?
Melatonina — hormon snu dostępny bez recepty — stał się jesiennym hitem aptek. Farmaceuci przyznają, że „łyka się ją jak cukierki”, tymczasem specjaliści ostrzegają: nieodpowiednia pora i dawka nie tylko nie poprawiają jakości snu, ale mogą rozregulować rytm dobowy, podnieść ciśnienie w ciągu dnia i nasilić senność za kierownicą.
Jesień przynosi więcej wizyt w aptekach i poczucie, że domowa apteczka musi być gotowa na przeziębienia, zaostrzenia chorób przewlekłych i nagłe infekcje. W takiej chwili ważne jest jedno pytanie: czy potrzebne preparaty będą w zasięgu ręki, kiedy naprawdę ich potrzebujemy? Odpowiedź przynosi najnowszy raport Głównego Inspektoratu Farmaceutycznego.Najnowszy raport GIF o dostępności lekówNiektórych preparatów na choroby przewlekłe może zabraknąćCo może zrobić pacjent, gdy nie może zdobyć leku?
Dni 1 listopada (Wszystkich Świętych) i 2 listopada (Wspomnienie Wszystkich Wiernych Zmarłych, potocznie Zaduszki) to czas, kiedy Polacy odwiedzają cmentarze. Wiele aptek w te dni, szczególnie 1 listopada, pracuje w ograniczonym wymiarze godzin, ponieważ jest to ustawowy dzień wolny od pracy. Ważną informacją jest to, że od 2024 roku obowiązują nowe przepisy dotyczące dyżurów aptek, a za ich pełnienie płaci Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ). Mimo to, 1 listopada w większości miast funkcjonują apteki dyżurne.1 listopada (Wszystkich Świętych) jest dniem ustawowo wolnym od pracy, dlatego większość aptek jest zamknięta.2 listopada (Zaduszki) jest dniem roboczym, więc apteki pracują w standardowych godzinach (z wyjątkiem sytuacji, gdy 2 listopada wypada w weekend).Dostępność leków w święta gwarantują dyżury apteczne, których harmonogram ustala i publikuje Zarząd Powiatu.
Główny Inspektorat Farmaceutyczny zdecydował o natychmiastowym wycofaniu leku w postaci czopków 60 mg dla dzieci. Powodem jest przekroczenie dopuszczalnych wartości zanieczyszczeń, co rodzi obawy dotyczące jakości preparatu. Poniżej przedstawiamy szczegóły.
Czy twoje leczenie zależy od insuliny, leków wziewnych albo specjalistycznego mleka dla dziecka? Od 30 października obowiązuje najnowsza lista antywywozowa – wykaz preparatów, których nie wolno masowo wywozić z Polski, bo groziłoby to ich brakami w aptekach. Sprawdź, co się zmieniło i jak zadbać o ciągłość terapii.277 pozycji ‒ o 8 więcej niż w sierpniuWśród nich m.in. Ozempic, Spiriva, immunoglobuliny i szczepionki HPVLista wchodzi w życie dziś i obejmuje leki, wyroby medyczne oraz żywienie kliniczne
Od 29 października 2025 r. pacjenci nie mogą już rozpoczynać terapii 85 preparatami w ramach ratunkowego dostępu do technologii lekowych (RDTL). Wykaz ogłosiło Ministerstwo Zdrowia, tłumacząc, że część z tych leków trafiła do innych ścieżek refundacyjnych, a część – według resortu – nie wymaga już finansowania „w trybie wyjątkowym”. Sprawdzamy, które grupy terapii wypadły z listy, co z chorymi już leczonymi i jakie konsekwencje mogą odczuć szpitale
Ponad 100 tys. Polek i Polaków żyje z ciężką astmą, która nie ustępuje mimo dużych dawek wziewnych steroidów. Od jesieni 2025 r. mają oni szansę na skuteczniejsze leczenie: Ministerstwo Zdrowia rozszerzyło program lekowy B.44, a Polskie Towarzystwo Alergologiczne (PTA) przygotowało praktyczne wskazówki, jak z niego skorzystać. Sprawdzamy, co konkretnie się zmieniło – od kryteriów kwalifikacji, przez listę refundowanych leków biologicznych, po kontrolne wizyty w ośrodkach.
Statyny to grupa leków owiana największą liczbą mitów i fałszywych informacji w przestrzeni publicznej. W efekcie wielu pacjentów obawia się ich stosowania. Tymczasem fakt, że statyny przyjmuje prezydent Stanów Zjednoczonych – osoba będąca pod stałą i ścisłą kontrolą medyczną – powinien raz na zawsze rozwiać wątpliwości co do ich bezpieczeństwa i skuteczności. Obok sartanów, statyny uchodzą za najbezpieczniejsze leki stosowane w kardiologii – bezpieczniejsze nawet niż aspiryna czy leki przeciwarytmiczne.Materiał powstał na podstawie rozmowy Ewy Basińskiej z prof. Maciejem Banachem – kardiologiem, lipidologiem i prezesem Polskiego Towarzystwa Lipidologicznego.Statyny, podobnie jak wszystkie leki, mają potencjalne działania niepożądane, ale te potwierdzone występują u niewielkiego odsetka pacjentów Ryzyko wystąpienia nowych przypadków cukrzycy, będące jednym z mitów otaczających statyny, jest pięć razy mniejsze niż korzyści wynikające z ich stosowania Brak świadomości zagrożeń związanych z wysokim cholesterolem oraz fakt konieczności przyjmowania leków przewlekle sprawiają, że pacjenci szukają w internecie uzasadnienia dla niestosowania się do zaleceń
Główny Inspektorat Farmaceutyczny ostrzega: w najbliższych tygodniach pacjenci mogą mieć problemy z realizacją recept na dwa ważne leki. W komunikacie opublikowanym przez GIF znalazły się również informacje o poprawie dostępności preparatu z kwasem foliowym w wyższej dawce.W aptekach mogą pojawić się braki kropli do oczu i istotnej szczepionkiPoprawiła się za to dostępność tabletek z kwasem foliowym 15 mgGIF uspokaja, że planowane dostawy mają częściowo rozwiązać problemW razie trudności lekarz może zaproponować leczenie alternatywne
Silny ból potrafi uniemożliwić normalne funkcjonowanie, dlatego wiele osób szuka „najmocniejszej tabletki”, którą można kupić od ręki. W aptekach bez recepty znajdziemy dziś kilka naprawdę skutecznych substancji – ale każda z nich ma ograniczenia i ryzyko skutków ubocznych. Sprawdzamy, które leki działają najmocniej, w jakich dawkach są bezpieczne i kiedy, zamiast łykać kolejną pigułkę, trzeba rozważyć wizytę u lekarza.Diclofenac, naproksen lub deksketoprofen – działanie nawet dwukrotnie dłuższe niż ibuprofenMetamizol – od 17 czerwca 2025 r. najmocniejsza dawka 1 g jest dostępna wyłącznie na receptęKodeina – dostępna OTC tylko w preparatach złożonych i wyłącznie dla osób pełnoletnich
